Hồi 26  -  Ðông Châu Liệt Quốc

Bá Lý-Hề nghe ca nhận vợ cũ
Tần Mục-Công nằm mộng, thấy điềm lành

Ðược ra làm quan và trọng dụng, Bá Lý-Hề chạnh nhớ đến Kiển-Thúc người bạn tâm tình trong thuở hàn-vi, bèn từ chối chức Thượng-khanh, tâu với Tần Mục-Công :
- Tôi có người bạn tên Kiển-Thúc, tài-năng hơn tôi gấp bội. Nếu Chúa-công muốn sửa sang việc nước xin dùng người ấy mới nên nghiệp cả đặng.

Tần Mục-Công nói :
- Tài của khanh ta đã thấy, còn tài của Kiển-Thúc ta chưa hề biết.

Bá Lý-Hề nói :
- Kiển-Thúc là một hiền-sĩ, tài cao học rộng, chẳng những Chúa-công chưa biết mà cả người nước Tề, nước Tống cũng chưa ai rõ. Sở dĩ tôi được biết là vì trước đây tôi định theo Công-tử Vô-Tri ở nước Tề , Kiển-Thúc can tôi không nên, do đó, tôi bỏ Tề mà thoát được tai vạ. Sau đó, tôi định theo Vương-tử Ðồi nhà Châu, Kiển-Thúc cũng can tôi không nên, do đó tôi bõ Vương-tử Ðồi mà thoát khỏi tai vạ. Cuối cùng, tôi theo vua Ngu, Kiển-Thúc lại cũng can nữa, nhưng lúc bấy giờ tôi nghèo khổ quá, phải liều ra làm quan, thành thử bị người nước Tấn bắt. Bởi vậy tôi biết Kiển-Thúc là người tài trí hơn người nhiều lắm, hiện nay đang ở ẩn nơi Minh-Lộc, nước Tống, xin Chúa công cho người đi triệu về.

Tần Mục-Công y lời sai Công-tử Trí giả làm khách thương, đem lễ vật sang nước Tống đón Kiển-Thúc .

Bá Lý-Hề lại viết riêng một phong thư, giao cho Công-tử Trí.

Công-tử Trí cải dạng ra đi.
Khi đến Minh-Lộc gặp mấy người nông phu đang ngồi nghỉ nơi bờ ruộng, vỗ tay hát.

Hát rằng :
Núi trèo không thang hề ... đá mọc lỏm-chỏm.
Ðường đi không đuốc hề ... bùn lấy sùng sục !
Cùng ngồi bên nhau hề... nước non một góc.
Chúng ta chân lấm tay bùn hề... chăm lo ruộng thóc.
Trời cho được mùa hề... miếng ăn sung túc.
Tận hưởng cảnh trời hề... chẳng vinh chẳng nhục !


Công-tử Trí ngồi trên xe, nghe hát rất thích chí. Lòng lâng lâng một cảm giác thanh bình. Bèn quay nói với người đẩy xe :
- Người ta thường nói hễ phong tục tốt ắt có người hiền ở. Trong đám dân cày mà cử chỉ trang nhã như vậy, thì quả Kiển-Thúc là bậc đại hiền chẳng sai .

Nói xong, liền xuống xe, hỏi thăm mấy người nông phu :
- Xin quý-hữu làm ơn cho tôi biết nhà Kiển-Thúc nơi đâu ?

Người cày ruộng nói :
- Ðại-huynh hỏi Kiển-Thúc có việc chi chăng ?

Công-tử Trí nói :
- Có người bạn của Kiển-Thúc là Bá Lý-Hề gởi tôi một bức thư , nhờ đưa cho Kiển-Thúc .

Người cày ruộng chỉ tay về phía trước nói :
- Nơi rừng trúc, một bên có suối, một bên có đá, giữa có ngôi nhà lá, ấy là nhà Kiển-Thúc .

Công-tử Trí chắp tay tạ ơn, rồi lên xe đi độ nửa dặm thì đến nơi vào gõ cửa.

Bên trong một đứa bé chạy ra hỏi :
- Quí khách từ đâu đến !

- Ta đến thăm Kiển-Thúc tiên-sinh.

- Thưa ngài, thầy tôi đi vắng.

- Thầy ngươi đi đâu đến bao giờ mới về ?

- Thưa ngài, thầy tôi đi với hai ông cụ bên láng-giềng, đến xem suối Thạch-Hương, chốc nữa mới về.

Công-tử Trí không dám vào nhà vội, bèn ngồi trên bậc đá nơi mé suối để nghỉ chân.

Ðứa bé đóng cửa lại, bước vào nhà trong.

Ðợi một lúc lâu, Công-tử Trí thấy một người vạm vỡ, mặt vuông, mắt tròn, mày rậm, vai vác một cặp đùi nai từ đường phía Tây đi về. Thấy người ấy hình dáng khác thường.

Công-tử Trí đứng dậy ra đón chào.

Người ấy cũng bõ cặp đùi nai xuống đáp lễ.

Công-tử Trí hỏi tên họ.

Người ấy đáp :
- Tôi là Kiển-Bính , tự Bạch-Ất.

Công-tử Trí hỏi :
- Ông cùng với Kiển-Thúc như thế nào ?

Kiển-Bính thưa :
- Kiển-Thúc là thân-sinh của tôi. Chẳng hay ngài từ đâu đến có việc gì cần dạy bảo chăng ?

Công-tử Trí nói :
- Có người bạn cũ của Tiên-sinh là Bá Lý-Hề , nay làm quan nước Tần nhờ tôi đưa hộ thư.

Kiển-Bính nói :
- Vậy xin mời ngài vào nhà dùng nước: Thân-phụ tôi sắp về đến nơi.

Nói xong đưa tay đẩy cánh cửa, nhường Công-tử Trí vào trước còn mình vác cặp đùi nai trao cho đưa bé, xong mới trở vào mời khách ngồi vào dùng nước.

Trong câu chuyện, Kiển-Bính nói qua việc làm ruộng, trồng dâu và cả đến võ nghệ nữa. Lời nói rất hùng hồn và ý vị.

Công-tử Trí khen thầm :
- Cha hiền sanh con thảo. Kiển-Thúc quả là một anh tài, mới sanh được người con thông minh như thế.

Xảy ngoài cửa có tiếng bước chân. Ðứa bé chạy vào báo :
- Ông đã về .

Kiển-Thúc cùng với hai ông cụ bước vào.

Công-tử Trí và Kiển-Bính vội đứng dậy tiếp đón.

Chủ khách chào hỏi xong .

Kiển-Bính thuật lại cho Kiển-Thúc nghe những lời Công-tử Trí vừa nói.

Kiển-Thúc nói :
- Nếu có thư của Bá Lý-Hề , xin ngài cho xem .

Công-tử Trí rút túi lấy ra một phong thư trao cho Kiển-Thúc .

Trong thư ấy viết như vầy :
"Tiểu-đệ không nghe lời dạy bảo của hiền-huynh , chút nữa bỏ mạng nơi Ngu-quốc. Nay vua Tần cầu hiền, chuộc tiểu-đệ trong đám chăn trâu đem về phong chức, gởi gắm việc nước, song tiểu-đệ xét thấy mình tài hèn không gánh vác nỗi nên cậy đến hiền-huynh giúp sức. Tần-hầu cũng mến chuộng hiền-huynh lắm, vậy nên sai Công-tử Trí xem lễ vật đến đón. Xin hiền huynh nhận lời cho . Nếu hiền huynh còn quyến luyến chốn sơn lâm, thì tiểu-đệ cũng xin bỏ nước Tần theo hiền-huynh đến nơi đất Minh-Lộc vậy" .

Kiển-Thúc xem thư xong hỏi Công-tử Trí :
- Sao vua nước Tần lại biết Bá Lý-Hề ?

Công-tử Trí thuật lại chuyện Bá Lý-Hề trốn sang Sở. Vua Tần biết người tài, đem năm bộ da dê chuộc về.

Kể xong lại nói với Kiển-Thúc :
- Chúa-công tôi phong Bá Lý-Hề làm chức Thượng-khanh, nhưng Bá Lý-Hề không nhận, tiến cử tiên-sinh nên Chúa-công tôi sai tôi dem lễ vật đến đây triệu thĩnh .

Hai ông cụ láng giềng nãy giờ ngồi nghe, bây giờ mới nói với Kiển-Thúc :
- Vua nước Tần đã biết trọng người hiền, thế thì hiền-hữu chớ nên từ chối.

Kiển-Thúc nói :
- Ngụy trước vua Ngu không dùng Bá Lý-Hề nên mất nước . Nay vua Tần biết dùng Bá Lý-Hề thì một mình Bá Lý-Hề cũng đũ. Lão phu lâu nay không nghĩ đến việc đời nữa, nên tâm trí bị lu mờ không còn sáng suốt được. Các đồ lễ vật nầy lão-phu xin dâng lại cho vua Tần, nhờ ngài tâu hộ cho.

Công-tử Trí nói :
- Nếu tiên-sinh không đi, tất Bá Lý-Hề cũng từ chức .

Kiển-thức ngẫm nghĩ một lúc, rồi thở dài nói :
- Bá Lý-Hề là một nhân tài, nhưng lâu nay không gặp minh-chúa. Nay chẳng lẽ ta không nễ lời đến giúp. Vậy thì cứ đến đó một thời gian rồi sẽ trở về đây an-cư cũng được.

Bỗng đứa trẻ bước vào thưa :
- Bẩm ông, thịt nai đã chín.

Kiển-Thúc sai đem rượu đến, chủ khách cùng nhau ngồi vào bàn, chén thù chén tạc rất vui vẻ.

 

Tối hôm ấy, Kiển-Thúc mời Công-tử Trí ngủ lại nơi thảo-lư .

Sáng hôm sau Kiển-Thúc từ giã làng xóm, giao nhà cho con chăm sóc rồi cùng Công-tử Trí lên xe đến nước Tần.

Công-tử Trí thấy Kiển-Bính cũng có tài mới tỏ ý cùng Kiển-Thúc xin rước luôn Kiển-Bính về triều.

Thế là hai cha con đồng dời gót.

Khi về gần đến kinh-thành Tần-quốc, Công-tử Trí vào trước tâu với Tần Mục-Công .

Tần Mục-Công mừng lắm, cùng với Bá Lý-Hề ra rước vào.

Tần Mục-Công hỏi Kiển-Thúc :
- Bá Lý-Hề thường nói tiên-sinh là một hiền sĩ, hiểu xa, thấy rộng. Vậy sinh tiên-sinh hãy vì nhân dân nước Tần mà có vài lời chỉ giáo .

Kiển-Thúc nói :
- Nước Tần phía Tây giáp với các nước Nhung-Dịch, đất hiếm, dân mạnh, thế mà không bằng được các nước Trung-quốc chỉ vì thiếu uy-đức mà thôi.

Tần Mục-Công hỏi :
- Tại làm sao uy-đức lại cần cho việc trị nước ?

Kiển-Thúc nói :
- Thiếu uy thì không ai sợ, thiếu đức thì không ai mến. Cứ như đem việc quấy rối của các nước Nhung-Dịch ra mà nói, thì nếu có uy đức tất bình được Nhung-Dịch không khó .

Tần Mục-Công hỏi :
- Uy và đức, hai điều ấy điều nào nên làm trước ?

- Ðức là gốc, nhưng đức phải có uy giúp vào. Vì vậy, hai việc tương-quan thường đi đôi với nhau.

Tần Mục-Công hỏi :
- Ta muốn sửa đức lập uy thì nên làm sao ?

Kiển-Thúc thưa :
- Tùy theo tình-hình, phong tục mỗi nước mà thực hiện uy đức. Như nước Tần, phong tục còn man rợ, không biết lễ nghĩa, nay phải dùng lễ nghĩa dạy dân, biết tôn kính kẻ trên, yêu thương kẻ dưới , lấy nhân làm gốc. Ðồng thời với việc giáo-dục, phải đặt ra hình phạt. Vì có giáo-dục dân mới biết ơn, có hình phạt dân mới biết sợ. Làm được như vậy, tự nhiên trong nước sẽ có uy quyền.

Tần Mục-Công hỏi :
- Cứ như lời của tiên sinh, có thể làm bá chủ thiên-hạ được chăng ?

Kiển-Thúc thưa :
- Thế cũng chưa đủ. Phải có ba điều kiện :
Chớ nên tham-lam, hễ tham lam thì tạo nhiều lầm lỗi.
Chớ nên tức giận, hễ tức giận thì tạo nhiều khó khăn.
Chớ nên vội vàng, hễ vội vàng thì gặp nhiều thất bại.
Chúa-công biết ba điều ấy thì có thể làm bá chủ được.

Tần Mục-Công khen phải hỏi Kiển-Thúc :
- Tiên-sinh xét thử ngày nay việc gì cần làm trước ?

Kiển-Thúc nói :
- Tề-hầu già yếu, công-nghiệp bá chủ mỗi ngày một suy kém nếu Chúa công thu phục được các nước Nhung-Dịch, lấy đó làm một sức mạnh tiến vào Trung-nguyên, dùng nhân nghĩa chữa những lỗi lầm của Tề-hầu, thì còn ai tranh được ngôi bá chủ nữa.

Tần Mục-Công đắc ý nói :
- Tiên sinh và Bá Lý-Hề quả là bậc cao kiến trong thiên hạ.

Nói xong, liền phong cho Kiển-Thúc làm hữu Thừa-tướng, Bá Lý-Hề làm tả Thừa-tướng, cả hai cùng giữ chức Thượng-khanh lo việc binh chánh.

Lại phong cho Kiển-Bính làm quan Ðại-phu.

Từ bấy giờ nước Tần mỗi ngày một cường thịnh.

Tần Mục-Công nghe đồn nước nào có người tài cũng đi tìm .

Công-tử Trí tiến cử người nước Tấn là Tây Khuất-Thuật .

Tần Mục-Công cho người đi triệu về ngay.

Bá Lý-Hề nghe đồn Do-Dư là người nước Tấn là hiền-sĩ, học rộng tài cao, mới hỏi thăm Công-Tôn Chí .

Công-Tôn Chí nói :
- Do-Dư ở nước Tấn mãi không ai dùng nên qua làm quan nước Tây-Nhung rồi !

Bá Lý-Hề thở dài, có ý tiếc lắm.


Lại nói đến chuyện vợ Bá Lý-Hề .
Từ khi Bá Lý-Hề bỏ nhà ra đi , nàng Ðỗ-thị lưu-lạc khắp nơi để tìm kế sinh nhai. Sau đó, đem con sang nước Tần, làm nghề giặt thuê. Con trai Bá Lý-Hề tên là Thi, tự Mạnh-Minh , không được dạy dỗ, lớn lên lêu-lổng, thích theo người đi săn bắn, chẳng lo làm ăn gì cả . Ðỗ-thị đem lời khuyên bảo, nhưng Mạnh-Minh không nghe. Ðến lúc Bá Lý-Hề làm quan Thượng-khanh nước Tần, Ðỗ-thị hay tin, nhưng phận mình nghèo khổ, không dám ra mặt . Lại đã ba lần trông thấy Bá Lý-Hề ngồi xe, mão cao áo dài đi ngang qua đó , nhưng cũng không dám ra nhận .

Bấy giờ trong dinh Bá Lý-Hề cần một người giặt thuê, Ðỗ-thị tình nguyện vào giặt. Nàng làm việc rất chăm chỉ, người nhà ai cũng thương, song chưa lần nào được gặp mặt chồng.

Một hôm, Bá Lý-Hề ngồi nơi thư trang các phường nhạc đàn hát dưới thềm.

Ðỗ thị nói với người nhà :
- Tôi cũng biết âm nhạc, xin cho tôi đến dưới thềm để nghe đàn hát vài bài.

Người nhà đưa Ðỗ-thị đến dưới thềm.

Ðỗ thị nói với các phường nhạc :
- Xin các ông cho tôi thưởng thức một vài tài nghệ của các ông.

Các phường nhạc hỏi :
- Trong các môn âm nhạc, nàng có biết thứ nào chăng ?

Ðỗ-thị nói :
- Tôi cũng tập tành biết gẩy đàn và biết hát nữa.

Các phường nhạc nghe nói đắc ý đưa cho Ðỗ-thị một cây đàn.

Đỗ-thị cầm đàn gảy, tiếng đàn nỗi lên nghe ai-oán não nề.

Các phường nhạc khen hay, vỗ tay tán thưởng.

Lại bảo Ðỗ-thị hát lên một bài nghe chơi.

Ðỗ thị nói :
- Từ khi tôi đến đây, chưa hề cất tiếng hát bao giờ. Nay tôi vào thư trang hát hầu quan Thượng-khanh một bài, chẳng biết có được không ?

Các phường nhạc lên thưa lại với Bá Lý-Hề.

Bá Lý-Hề chấp thuận .

Ðỗ-thị cầm đàn, khép nép bước lên, rồi phiếm tơ réo rắt lẫn với giọng hát du dương.

Hát rằng :
Bá Lý-Hề, năm bộ da dê !
Nhớ ngày ly biệt mổ gà mái áp nấu nồi cơm vàng ! Tình thiết tha !
Nay phú-quí nỡ quên ta sao !

Bá Lý-Hề năm bộ da dê !
Cha ăn thịt cá, con đói khóc dài.
Chồng mặc áo gấm, vợ giặt thuê hoài.
Nay phú quí, nỡ quên ta sao !

Bá Lý-Hề , năm bộ da dê !
Nhớ ngày xưa, chàng ra đi, thiếp nặng dòng lệ biệt ly !
Bây giờ chàng ngồi đó, thiếp chẳng dám gần !
Phú quí cao sang, nỡ quên ta sao ?


Bá Lý-Hề nghe câu hát, ngạc nhiên gọi đến hỏi thì ra là vợ mình khi trước. Bèn ôm lấy, khóc òa. Ðoạn hỏi đến đứa con.

Ðỗ-thị thưa :
- Thằng nhỏ ấy theo người đi săn bắn trong xóm .

Bá Lý-Hề sai người đi kêu đến.
Vợ chồng con cái sum họp một nhà rất nên vui vẻ.

Tần Mục-Công hay tin vợ con Bá Lý-Hề mới đến, liền sai người đem một ngàn thùng thóc và một xe vàng lụa đến ban thưởng.

Ngày hôm sau, Bá Lý-Hề dắt con là Mạnh-Minh vào yết-kiến tạ ơn Tần Mục-Công .
Tần Mục-Công phong cho Mạnh-Minh làm quan Ðại phu cùng với Tây Khuất-Thuật và Kiển-Bính lo về việc quân binh.

Kế đó, vua nước Khương-Nhung là Ngô-lý , đem quân sang quấy nhiễu.

Tần Mục-Công sai Mạnh-Minh, Tây Khuất-Thuật và Kiển-Bính đem quân đi đánh.

Ba tướng kéo binh đi như vũ bão, vua Khương-Nhung cả thua, bỏ thành chạy sang nước Tấn .

Vua nước Tây-Nhung là Xích-Ban , thấy nước Tần cường thịnh liền sai Do-Dư đem lễ vật sang yết kiến Tần Mục-Công để dò xét tình hình.

Do-Dư đến nơi, Tần Mục-Công tiếp đón niềm nỡ. Ðoạn dắt đi xem tất cả các cung đài vườn tược vừa mới sửa sang.

Do-Dư nói :
- Những công trình quý-quốc tuy đẹp mắt thực, song chẳng ích chi cho việc trị nước ! Chỉ làm khổ dân !

Tần Mục-Công nghe nói cười lớn :
- Nước Tây-Nhung không có lễ nhạc pháp-độ gì cả, thì lấy gì mà trị nước ?

Do-Dư nói :
- Lễ nhạc pháp độ chỉ là cái lập ra để bó buộc, bắt mọi người tùng phục mình. Ấy thế nên khiến cho mọi người oán giận mà gây ra cuộc tranh chiến lẫn nhau. Nước Tây-Nhung tôi thì không thế, người trên lấy ân nghĩa mà tiếp đãi người dưới, kẻ dưới lấy trung tín mà phụng thờ người trên. Kẻ trên, người dưới không tạo ra một hình-thức nào cả . Bởi vì lễ-giáo là phương-diện tinh-thần chứ không phải hình-thức. Bao giờ lễ-giáo không còn đặt ra những hình-thức bắt buộc phải theo, mới là thời thạnh trị.

Tần Mục-Công nín lặng không nói gì cả. Sau đem lời ấy hỏi Bá Lý-Hề .

Bá Lý-Hề nói :
- Do Dư là người cao kiến, tôi vẫn nghe danh đã lâu. Lời nói ấy cũng có lý lắm chứ không phải ngụy-biện đâu.

Tần Mục-Công buồn bã nói :
- Do-Dư là bậc đại-hiền mà về tay Tây-Nhung, ấy là một điều lo của nước Tần ta đó. Bây giờ biết làm thế nào ?

Bá Lý-Hề thưa :
- Nội-sử Sưu là người mưu trí, xin Chúa công hỏi đến ắt có kế hay.

Tần Mục-Công cho triệu Nội-sử Sưu đến thương nghị.

Nội-sử Sưu thưa :
- Vua Tây-Nhung vốn là man-di, chưa hề nghe âm nhạc Trung-quốc bao giờ, nay Chúa-công sai người đem bộ nữ nhạc dâng cho vua Tây-nhung, còn Do-Dư thì giữ lại đây, không cho về vội, khiến cho vua tôi ngờ vực nhau, chính sự trễ biếng. Như thế dẫu lấy cả nước Tây-Nhung còn được thay, huống hồ một Do-Dư .

Tần Mục-Công khen phải liền giữ Do-Dư lại, đối xử rất hậu.

Lúc ăn cùng ăn một mâm, lúc ngồi cùng ngồi một chiếu. Lại khiến Bá Lý-Hề , Kiển-Thúc , Công-Tôn Chí thay đỗi nhau tiếp đãi Do-Dư để dò xét địa thế và binh lực của nước Tây-Nhung .
Một mặt sai Nội-sử Sưu đem bộ nữ nhạc sang dâng cho vua Tây-Nhung .

Vua Tây-Nhung chưa bao giờ được nghe những cung đàn réo rắc, những khúc hát du-dương nên lấy làm thích thú, ngày đêm say sưa bộ nữ nhạc, bõ bê triều chính.

Cách đó một năm, Do-Dư về nước.

Vua Tây-Nhung thấy Do-Dư về trễ có ý không bằng lòng, đem lời khiển trách.

Do-Dư thưa :
- Tôi vẫn xin về mãi mà vua Tần không cho thì biết làm sao ?

Vua Tây-Nhung nghi Do-Dư có ý gì với nước Tần, nên không tin dùng nữa.

Tần Mục-Công hay tin, mật cho người sang triệu Do-Dư .

Sẵn dịp ấy Do-Dư bõ Tây-Nhung về đầu vua Tần.

Tần Mục-Công cho làm chức Á-khanh cùng với Kiển-Thúc và Bá Lý-Hề chăm lo việc nước.

Do-Dư liền dâng kế đánh Tây-Nhung . Các quan ứng tiếng tán thành.

Tần Mục-Công cũng nghe theo, hưng binh tức khắc.

Khi binh kéo đến đất Tây-Nhung, Do-Dư đã thuộc cả đường nào, lại biết được những chỗ hiểm yếu, nên chẳng bao lâu kéo đến thành-đô.

Vua Tây-Nhung cự không nỗi, phải đầu hàng.
Nước Tây-Nhung xưa nay vẫn là nước mạnh nhứt trong các nước Nhung-Dịch, nay Tây-Nhung đầu hàng Tần, các nước khác đều kéo nhau đền đầu hàng cả.

Tần Mục-Công mừng rỡ, mở tiệc ăn mừng.
Các quan triều thay đỗi nhau chúc thọ.

Tần Mục-Công uống rượu say quá, nên khi vào cung nằm mê mang không biết gì nữa.

Nội thị thấy thế sợ hãi. Các quan thay nhau vào vấn an.

Thế-tử Bình, mời ngự y đến điều trị.

Ngự y vào thăm mạch mạch vẫn như thường nhưng Tần Mục-Công mắt nhắm riết không cử động.

Ngự y nói :
- Bịnh mê mà mạch lại không mê, đó là triệu chứng của bịnh tà, xin hãy lập đàn cúng tế.

Nội-sử Sưu nói :
- Ngủ say như thế tất có giấc mộng, cứ chờ ít lâu tức khắc tỉnh lại, không cần thuốc men gì cả.

Thế-tử Bình ngồi liền bên cạnh, bõ cả ăn ngủ.

Chờ đến ngày thứ năm, Tần Mục-Công mới tỉnh dậy, mồ hôi trán đầm đìa.

Thế-tử Bình quỳ thưa :
- Phụ-thân thấy trong mình như thế nào ? Sao lại có giấc ngủ lâu như thế ?

Tần Mục-Công nói :
- Ta vừa mới ngủ được một lúc thôi.

Thế-tử Bình thưa :
- Phụ-thân ngủ đã năm ngày rồi. Chắc là có giấc mộng lạ lùng ?

Tần Mục-Công nghe Thế-tử Bình hỏi, ngạc nhiên nói :
- Sao con biết ?

Thế-tử Bình thưa :
- Quan Nội-sử Sưu nói thế.

Tần Mục-Công liền cho đòi Nội-sử Sưu đến, nói :
- Mới rồi ta nằm mộng thấy một người đàn bà, mặt hoa mày liễu trông rất đẹp, tay cầm chiếc ấn ngọc, vào bảo rằng vâng lệnh Ngọc-Hoàng Thượng Đế đến đòi ta. Ta liền đứng dậy đi theo.
Bỗng thấy hình như trong đám mây bày ra một cung điện, nguy-nga, lộng lẫy thềm cao chín thước trên phủ rèm châu. Người đàn bà bảo ta vào lạy dưới thềm, được một lúc rèm châu cuốn lên, trong điện hào quang rực rỡ, có một vị Ngọc-Hoàng đội mũ miện, mặc áo bào, ngồi trên ngai vàng, hai bên có quan văn võ đứng hầu rất oai vệ. Ngọc-Hoàng truyền ban cho ta một chung ngự tửu rồi phán :
- Nhâm-Hiếu ! (tên của Tần Mục-Công). Nhà ngươi hãy tuân lời trẫm mà dẹp loạn nước Tấn.

Phán xong người đàn bà ấy bảo lạy tạ, rồi lại đưa ta về. Ta hỏi nàng tên gọi thì nàng xưng là Bảo phu-nhân ở núi Thái-Bạch. Ta lại hỏi nước Tấn sẽ có loạn gì chăng ?
Người đàn bà không đáp, bảo là việc trời không dám tiết lộ. Bây giờ ta nghe tiếng chim trĩ kêu, giật mình thức dậy. Chẳng hay đó là điềm chi ?

Nội-sử Sưu thưa :
- Hiện nay Tấn-hầu đang yêu Ly-cơ, ghét Thế-tử Thân-sanh, lẽ nào nước Tấn không nỗi loạn, Ngọc Hoàng truyền mệnh cho Chúa-công đó là phúc của Chúa-công đó.

Tần Mục-Công hỏi :
- Còn người đàn bà xưng Bảo phu-nhân là ai ?
Tại sao lại ở núi Thái-Bạch ?

Nội-sử Sưu thưa :
- Tôi có nghe nói đời Tần Văn-Công ta ngày trước, người ở đất Trần-Thương có bắt được một con vật kỳ lạ đem về dâng.
Nhưng lúc đi nửa đường bỗng gặp hai đứa bé bảo : "Con vật ấy là con Vị, nó hay ăn óc người chết ở dưới đất".
Con vật ấy vùng nói lên : "Hai đứa bây là loài Trĩ tinh một con trống, một con mái , nếu ai bắt được con trống thì dựng nên nghiệp Vương, nếu ai bắt được con mái thì dựng nên nghiệp Bá".
Con vật ấy nói dứt tiếng thì hai đứa trẻ kia hóa thành hai con chim trĩ bay mất.
Còn con vật nọ cũng biến đi.
Người Trần-Thương đem chuyện ấy thuật lại với Tần Văn-Công , và tiên-quân ta có chép vào sử.
Ðất Trần-Thương nay ở về phía Tây núi Thái-Bạch. Nếu Chúa-công ra đấy săn bắn thì rõ.

Tần Mục-Công mở sách ra xem, quả nhiên có chép chuyện đó.

Ngày hôm sau, Tần mục-Công đi săn bắn ở núi Thái-Bạch. Người Trần-Thương giăng lưới bắt được một con chim trĩ, nhưng lạ thay, con chim trĩ ấy tự nhiên hóa thành một con Thạch-kê bằng đá. Người Trần-Thương vội vã đem đến dâng cho Tần Mục-Công .

Quan Nội-sử Sưu thưa :
- Ấy tức là Bảo phu nhân đó. Cái điềm bắt được con mái thì làm nên nghiệp Bá, nay đã thấy ứng hiện. Chúa-công nên lập đền thờ nơi núi Thái-Bạch mà thờ Thạch-kê.

Tần Mục-Công y lời lập đền thờ gọi là đền Bảo phu-nhân.

Sau đó, Tần Mục-Công lại ứng theo điềm mộng dẹp yên được nước Tấn .
 

Hết Hồi 26  -  Ðông Châu liệt Quốc
Xem Hồi 27