Hồi 27  -  Ðông Châu Liệt Quốc

Ly-Cơ lập kế giết Thân-Sanh
Hiến-Công lâm chung dặn Tuân-Tức

Ðây nhắc qua việc nước Tấn.

Trước đây, Tấn Hiến-Công lấy được cả nước Ngu và nước Quắc, cả triều thần đều vào lạy chúc mừng, chỉ có Ly-Cơ trong bụng không vui vì bận tâm muốn cho Tấn Hiến-Công hại Thế-tử Thân-Sanh để lập con mình lên thay.
Bởi cớ ấy, cho nên mỗi lần Thế-tử Thân-Sanh lập nên một công-trạng là mỗi lần Ly-Cơ đau xót !

Ly-Cơ cho gọi Ưu-Thi đến hỏi riêng :
- Lý-Khắc là bè đảng của Thân-Sanh, vừa rồi lại có công đánh lấy được hai nước Ngu và Quắc, thế-lực rất mạnh, biết bao giờ ta mới thực hiện dự tính của ta được ?

Ưu Thi thưa :
- Tuân-Tức đem một viên ngọc bích và một con ngựa dâng cho vua Ngu, nhờ kế ấy mới lấy được nước Ngu và Quắc. Thế thì công trạng của Tuân-Tức đâu kém Lý-Khắc. Bây giờ phu-nhân dùng Tuân-Tức làm chức Thái-phó dạy dỗ cho Hể-Tề và Trác-Tử thì sau nầy mới trị nỗi Thân-Sanh.

Ly-Cơ nghe theo lập tức tâu với Tấn Hiến-Công dùng Tuân-Tức làm Thái-phó.

Ly-Cơ lại nói với Ưu-Thi :
- Bây giờ Tuân-Tức đã vào đảng ta rồi. Nhưng trong triều còn có Lý-Khắc, mưu kế ta khó thực hiện được, phải làm sao trừ được Lý-Khắc thì mới hại nỗi Thân-Sanh.

Uư Thi nói :
- Lý-Khắc tuy bề ngoài cương trực, nhưng bên trong sợ uy thế. Nếu đem lời vừa dụ dỗ, vừa đe dọa, may ra Lý-Khắc theo ta.

Ly-Cơ hỏi :
- Biết cậy ai làm cái chuyện đó ?

Ưu-Thi nói :
- Lý-Khắc tánh ưa rượu, để tôi bày một tiệc thết đãi rồi đem lời dọ ý. Nếu Lý-Khắc nghe theo thời tốt, bằng không thì tôi đây là một phường hát, chẳng qua cũng chỉ là lời nói đùa, chẳng tội lệ gì.

Ly-Cơ khen phải, Ưu-Thi liền mang rượu đến nhà Lý-Khắc mời Lý-Khắc uống, và nói :
- Quan Ðại-phu lâu nay đi đánh dẹp nước Ngu và nước Quắc công lao khổ cực, nay tôi muốn đem chén rượu nhạt đến dâng, để hầu quan Ðại-phu chén tẩy trần, cho quên những ngày gian khổ.

Lý-Khắc nhậm lời.

Ưu-Thi rót rượu dâng lên.

Lý-Khắc và vợ là Mạnh-Nương cùng ngồi uống rượu.

Ưu-Thi sụp lạy hai lạy rồi đứng bên cạnh hầu chuyện.

Trong câu chuyện, Ưu-Thi có tài hài hước, pha trò, nên cũng làm cho vợ chồng Lý-Khắc hưởng đôi phần lý-thú.

Rượu đã ngà ngà say, Ưu-Thi chắp tay thưa với Mạnh-Nương :
- Nếu phu nhân cho phép kẻ hèn nầy xin hát hầu một bài ?

Mạnh-Nương rót chén rượu, thưởng cho Ưu-Thi, và hỏi :
- Ngươi hát bài chi ?

Ưu Thi thưa :
- Bài hát nầy là bài Hạ-dư, quan Ðại-phu nghe bài nầy sẽ thêm phần phú-quí.

Nói xong, tay gõ nhịp, miệng cất giọng.

Hát rằng :
Chim Hạ-dư ngô ngô hề...chẳng bằng ô ô...cùng họp trong vườn hoa hề...sao lại đậu ở cành khô. Vườn hoa kia tươi tốt biết bao hề...còn cành khô kia tất có ngày bị lưỡi dao...lưỡi dao sắp đến nơi hề...cành khô biết làm thế nào ?

Ưu Thi hát xong, Lý-Khắc cười, hỏi :
- Thế nào là vườn hoa ? Thế nào là cành khô ?

Ưu-Thi thưa :
- Ví dụ như người mẹ đang làm Chánh-cung, con sắp sửa được nối ngôi vua, tức là một cành cây tươi tốt. Các giống chim nương tựa nơi đó gọi là vườn hoa . Nhược bằng mẹ đã chết rồi, con lại bị người ta dèm pha, chẳng bao lâu sẽ có tai họa, tức là cây mục, các giống chim nương tựa nơi đó gọi là cành khô !

Nói xong, liền cáo từ lui gót.

Lý-Khắc lòng áy náy, đứng dậy bước vào thư phòng, một mình lững thững nghĩ thầm :
- Ưu-Thi tuy là phường hát, song hiện được Chúa-công và Ly-Cơ yêu dùng. Lời nói của nó không phải không dụng ý. Vậy thì để ngày mai, ta sẽ hỏi lại thì rõ .

Tuy-nhiên, đêm ấy Lý-Khắc quá nóng lòng, không làm sao ngủ được liền cho gọi Ưu-Thi đến hỏi.

Ưu-Thi theo người nhà Lý-Khắc vào thẳng thư trang.

Lý-Khắc bảo Ưu-Thi ngồi bên cạnh giường , đưa tay vỗ vào đùi hỏi :
- Bài hát của ngươi vừa rồi có phải ngươi dụng ý nói đến Thế-tử Thân-Sanh ở Khúc-Ốc chăng ?
Ngươi biết chuyện thế nào hãy nói ta nghe, chớ giấu !

Ưu Thi nói :
- Tôi vẫn muốn trình bầy cho ngài rõ đã lâu, song hiềm vì ngài là quan Thái-phó của Thân-Sanh, nên không dám.

Lý-Khắc nói :
- Ngươi nói cốt ý để cho ta tránh tai vạ, đó là việc ân, đâu có gì sợ.

Ưu-Thi cúi đầu, ghé vào bên tai Lý-Khắc nói nhỏ :
- Chúa-công đã hứa với Chánh cung giết Thân-Sanh mà lập Hể-Tề rồi đó.

Lý-Khắc nói :
- Biết đâu Chúa-công có ngày nghĩ lại mà bỏ ý-định đó.

Ưu Thi nói :
- Chúa-công rất yêu Ly-Cơ chắc ngài đã rõ ! Còn Lương-Ngũ và Ðông Quan-Ngũ lại là tay chân của Ly-Cơ, được Chúa-công mến chuộng, chắc ngài cũng thấy. Trong có "Nhị Ngũ" lẽ nào Chúa-công thôi được.

Lý-Khắc nói :
- Theo ý Chúa-công mà giết Thân-Sanh thì ta không nỡ, còn theo Thân-Sanh mà chống lại Chúa-công ta không dám ! Âu là cứ giữ trung lập, không theo bên nào cả, mới có thể thoát nạn được.

Ưu Thi thưa :
- Thưa ngài, ngài nghĩ như thế là phải lắm.

Ưu-Thi từ tạ lui ra.

Lý-Khắc nằm trằn trọc mãi cho đến sáng, trong tay còn cầm quyển sách của Sở-Tô và Bốc-Yên ghi chép mấy lời quẻ cách đây mười năm.

Lý-Khắc thở dài, lẩm bẩm :
- Lời quẻ thực không sai !

Nói xong, đến nhà quan Ðại-phu Phi Trịnh-Phủ, đuổi hết người nhà ra, rồi nói nhỏ :
- Lời quẻ của Sở-Tô và Bốc-Yên quả thực linh nghiệm.

Phi Trịnh-Phủ hỏi :
- Ngài vừa nghe được câu chuyện gì quan hệ cho việc quốc chính sao ?

Lý-Khắc nói :
- Ðêm vừa rồi Ưu-Thi có mật báo cho biết là Chúa-công muốn giết Thân-Sanh, lập Hể-Tề.

Phi Trịnh-Phủ hỏi :
- Ý kiến của ngài như thế nào ?

Lý-Khắc nói :
- Muốn khỏi mang vạ cần giữ thái độ trung lập là hay hơn.

Phi Trịnh-Phủ nói :
- Ngài nói như thế khác nào trông thấy lửa cháy mà thêm củi vào . Trong lúc nước nhà sắp có biến, lẽ ra chúng ta phải vì nước mà dập tắt những tai biến ấy . Nay ngài tỏ thái-độ trung lập tức là ngài đã gián tiếp hối thúc những kẻ phản loạn sớm hành động đó !

Lý-Khắc hỏi :
- Một đàng là Thân-Sanh, một đàng là Chúa-công, theo đàng nầy, bõ đàng kia, tôi thấy đều chẳng nỡ.

Phi Trịnh-Phủ nói :
- Tôi chưa cần tìm hiểu ngài muốn theo ai, nhưng nhiệm vụ của kẻ tôi thần đứng trước những việc nội bộ của chúa là phải tìm cách dập tắt những tai biến cho nước nhà. Nước có tai biến là nước yếu, gia đình có tai biến là gia đình hư.

Lý-Khắc hỏi :
- Theo ý ngài, phải làm thể nào ?

Phi Trịnh-Phủ nói :
- Ưu-Thi đến nói với ngài tất có ý dò xét. Nếu ngài giả cách không tin, tất hắn phải e sợ, chưa dám hành động. Bấy giờ ngài sẽ vì Thân-Sanh lập thêm thế lực để bảo vệ cho Thế-tử. Một mặt tỏ bày với Chúa-công để Chúa-công xét lại, như thế phải là cứu vớt được tai biến cho nước non không ?

Lý-Khắc dậm chân xuống đất than :
- Tiếc rằng tôi không bàn với ngài trước. Bây giờ thì đã muộn.

Nói xong, cáo từ ra về. Về được nửa đường giả đò té xe, đau chân không vào triều được.

Ưu-Thi đem chuyện Lý-Khắc thuật lại với Ly-Cơ.

Ly-Cơ rất hài lòng.

Tối hôm ấy nàng rỉ tai nói với Tấn Hiến-Công :
- Lâu nay Thế-tử ở nơi Khúc-Ốc nuôi lòng căm thù thiếp. Nay xin Chúa-công triệu về nói là thiếp có lòng nhớ mong Thế-tử, để thiếp lấy sự nuông chiều làm cho mối hờn kia khuây khỏa, may ra Thế-tử dung mạng sống cho thiếp chăng ?

Tấn Hiến-Công nghe lời, viết chiếu đòi Thân-Sanh về.

Thân-Sanh vào ra mắt Tấn Hiến-Công, rồi vào cung chúc mừng Ly-Cơ.

Ly-Cơ tiếp đón niềm nỡ, đêm ấy xin phép Tấn Hiến-Công làm tiệc thết đãi Thân-Sanh.

Mãn tiệc, Ly-Cơ trở vào, gặp Tấn Hiến-Công, nàng sụt sùi khóc lóc.

Tấn Hiến-Công ngạc nhiên hỏi :
- Thế-tử có điều gì không được hài lòng phu-nhân sao ?

Ly-Cơ nói :
- Thiếp cũng tưởng làm tiệc để mua lòng Thế-tử, cởi mở oán thù, ai ngờ Thế-tử lại vô lễ, đùa bỡn với thiếp, giở trò hoa nguyệt . Thiếp chống cự mãi mới chạy thoát.

Tấn Hiến-Công cau mày suy nghĩ :
- Thân-Sanh lâu nay là một đứa thảo-thuận, lẽ nào lại có cử-chỉ loạn-luân ấy ?

Ly-Cơ nói :
- Nếu Chúa-công không tin lời thiếp xin Chúa-công thử cho thiếp cùng Thế-tử dạo chơi trong vườn hoa, Chúa-công đứng trên đài nhìn xuống sẽ rõ được nội-tình.

Tấn Hiến-Công y lời.

Sáng hôm sau , Ly Cơ triệu Thế-tử Thân-Sanh cùng vào chơi trong vườn hoa.

Ly-Cơ đã lập kế sẵn, lấy mật bôi vào mái tóc, nên lúc bước vào vườn hoa, ong bướm đua nhau bay đậu.

Ly-Cơ nói với Thân-Sanh :
- Sao Thế-tử không đuổi hộ cho ta ?

Thế-tử vô tình đâu rõ được kế độc, lấy tay áo xua đuổi đàn ong bướm .

Tấn Hiến-Công đứng trên đài cao trông thấy, đinh-ninh Thế-tử có ý trêu ghẹo Ly-Cơ, nên muốn đem giết.

Ly-Cơ nói :
- Mặc dầu Thế-tử bất hiếu, song nay thiếp triệu về mà Chúa-công đem giết ắt thiên hạ cho thiếp âm mưu. Vã lại, việc đó còn ám muội không ai biết đặng, xin Chúa-công nên nhẫn nhục.

Tấn Hiến-Công liền cho Thân-Sanh về Khúc-Ốc rồi mật sai người bới lông tìm vết để hảm hại.


Một hôm, Tấn Hiến-Công đi săn nơi đất Dịch Hoàn, Ly-Cơ bàn luận với Ưu-Thi, rồi sai người ra nói với Thế-tử Thân-Sanh :
- Chánh-cung vừa nằm mộng thấy Tề-Khương (mẹ Thân-Sanh) kêu đói không có gì ăn, nên đến bảo Thế-tử phải lo cúng tế.

Thân-Sanh tuân lời, bày tiệc lễ tế mẹ, rồi gởi phần tế về dâng cho Tấn Hiến-Công.

Nhưng, lúc ấy Tấn Hiến-Công đi săn chưa về. Món ăn phải để lại đến sáu ngày sau.

Trong thời gian đó Ly-Cơ tẩm thuốc độc vào các thứ đồ ăn và rượu, đợi Tấn Hiến-Công về đem dâng.

Khi Tấn Hiến-Công về triều, Ly-Cơ tâu :
- Thiếp nằm mộng thấy Tề Khương kêu đói, lòng thiếp quá thương tâm, sai người đến Khúc-Ốc bảo Thế-tử lập đàn tế lễ. Thế-Tử đã tế xong và gởi phần tế về dâng Chúa-công đó.

Tấn Hiến-Công toan rót rượu uống, Ly-Cơ cản lại nói :
- Món ăn từ ngoài đưa vào, xin Chúa-công phải thận-trọng mới được.

Tấn Hiến-Công rót rượu xuống đất thấy hơi độc bốc lên, thất kinh, khiến đem vào một con chó để thử.
Chó vừa ăn xong một miếng thịt, tức khắc ngã lăn ra chết.

Ly-Cơ lại khiến một tên nội-thị ăn thử. Tên nội-thị chần chờ, nhưng Ly-Cơ bắt buộc phải ăn cho được. Nội-thị ăn xong, hộc máu chết.

Ly-Cơ làm ra vẻ kinh hãi, hét to :
- Ôi ! Cơ nghiệp nầy là của Thế-Tử. Chúa-công đã già rồi, Thế-tử không thể chờ được trong ít lâu nữa sao ?

Nói xong, nước mắt chảy ròng ròng, bước đến trước mặt Tấn Hiến-Công tâu :
- Thế-tử sở dĩ bày ra kế này chỉ vì mẹ con thiếp mà thôi ! Nay muốn cho Chúa-công và Thế-Tử được hòa-hảo, thiếp xin ăn thử những món đầu độc nầy mà chết !

Nói xong, cầm đũa toan gắp đồ ăn đưa vào miệng.

Tấn Hiến-Công cản lại, mặt biến sắc, ôm Ly-Cơ vào lòng nói :
- Thôi, phu-nhân chớ buồn, để ta tuyên-cáo với triều thần giết Thân-Sanh đi là xong !

Nói rồi, lâm triều, triệu các quan đến thương nghị.

Các quan đã hiểu rõ lòng Tấn Hiến-Công đã quyết nên chẳng dám cản ngăn.

Ðông Quan-Ngũ thưa :
- Thế-tử đã bất hiếu như vậy, tôi xin đem binh đến Khúc-Ốc bắt về cho Chúa-công trị tội.

Tấn Hiến-Công liền sai Lương-Ngũ làm Chánh-tướng, Ðông Quan-Ngũ làm Phó-tướng, kéo binh đến Khúc-Ốc, hai tướng tuân lệnh kéo quân ra đi.

Giữa lúc ấy tại triều có Hồ-Ðột, dẫu đóng cửa nằm nhà nhưng hay được liền viết một mật thư sai người đến Khúc-Ốc tin cho Thế-tử Thân-Sanh hay trước.

Thân-Sanh xem thư xong, bàn bạc với quan Thái-phó Ðỗ Nguyên-Khoản.

Ðỗ Nguyên-Khoản nói :
- Phần tế để trong triều đã sáu hôm thì rõ là người trong cung bỏ thuốc độc. Nay Thế-Tử làm một minh-trạng gởi về triều kêu oan, lẽ nào trong triều không có ai biện-bạch cho Thế-tử sao ?

Thân-Sanh nói :
- Phụ-thân tôi ngày nay mê Ly-Cơ đến nỗi quên ăn bỏ ngủ, dù có minh-oan cũng chẳng ích chi. Làm vua mà đã ghét con thì sớm muộn đứa con cũng phải chết. Chi bằng tôi chết đi cho vừa lòng phụ thân tôi.

Ðỗ Nguyên-Khoản nói :
- Thế-tử tìm một nước khác lánh nạn, đợi cho tai biến qua sẽ trở về phục nghiệp.

Thân-Sanh nói :
- Ðến một nước khác với lý do nào ? Nếu đổ lỗi cho thân-phụ tôi thì bêu tiếng xấu cho thân-phụ tôi, lòng tôi không an. Còn nếu tự gán cho mình một tội giết cha thì còn mặt mũi nào đến nước người. Thôi thì chỉ có chết là trọn vẹn hơn cả.

Nói xong liền viết thư tạ ơn Hồ-Ðột, rồi tự thắt cổ mà chết.


Sáng hôm sau, Lương-Ngũ và Ðông Quan-Ngũ, kéo quân đến, hay tin Thế-Tử Thân-Sanh đã bỏ mình liền bắt quan Thái-phó Ðỗ Nguyên-Khoản đem về triều, nạp cho Tấn Hiến-Công.

Ðỗ Nguyên-Khoản đến trước mặt Tấn Hiến-Công la lớn :
- Tôi sở dĩ không chết theo Thế-tử là muốn đem thân về đây gặp mặt Chúa-công, tỏ nỗi oan tình của Thế-tử. Thế-tử Thân-Sanh là một kẻ hiếu thảo. Ðồ ăn để trong cung có kẻ làm chuyện ám muội. Vì nếu thuốc độc từ ngoài đem vào, đồ ăn để đến sáu ngày được sao ?

Ly-Cơ đứng núp sau bình phong nghe nói, hoảng vía hét to :
- Ðỗ Nguyên Khoản là Thái-phó của Thân-Sanh mưu tính việc dử, sao Chúa-công không giết đi, còn để làm gì ?

Tấn Hiến-Công khiến lực sĩ cầm dùi đồng đánh Ðỗ Nguyên-Khoản bể óc chết tươi.

Các quan trong triều ai trông thấy cũng động lòng nhưng không dám nói.

Khi bãi triều, Ðông Quan-Ngũ và Lương-Ngũ nói với Ưu-Thi :
- Trùng Nhĩ và Di-Ngô cùng một phe với Thân-Sanh, nếu không hại được hai kẻ ấy, chúng ta còn phải lo ngại Ưu Thi vào nói với Ly-Cơ.

Ðêm ấy Ly-Cơ khóc nức nở, nói với Tấn Hiến-Công :
- Trùng-Nhĩ và Di-Ngô cùng dự mưu với Thân-Sanh, nay Thân-Sanh chết đi, ắt hai vị Công-tử ấy đổ lỗi cho thiếp đem quân về đánh, Chúa-công cũng nên tiên liệu việc ấy.

Tấn Hiến-Công tỏ ý không tin.

Sáng hôm sau, lâm triều, có kẻ vào báo:
- Công-tử Trùng-Nhĩ và Di-Ngô định vào triều, nhưng khi đến cửa ngọ môn, nghe tin Thế-Tử Thân-Sanh chết, hai vị Công-tử quay xe lại bõ đi hết.

Tấn Hiến-Công nói :
- Ðã về triều mà không vào yết kiến ta, quả Trùng-Nhĩ và Di-Ngô có dự mưu với Thân-Sanh đó.

Nói xong, liền sai Bột-Ðề đem quân đến đất Bồ bắt Công-tử Trùng-Nhĩ, Giả-Hoa đem quân sang đất Khuất, bắt Công-tử Di-Ngô.

Hồ-Ðột hay tin vội gọi đứa con thứ của mình là Hồ-Yến, nói :
- Công-tử Trùng-Nhĩ tướng mạo khác thường, xương sườn dính liền nhau, con mắt có hai đồng-tử, lại là người hiền, ắt sau nầy thay cho Thân-Sanh mà gìn giữ sự nghiệp tiên-quân được. Con đến đất Bồ hợp sức với anh con là Hồ-Mao ủng hộ đưa Trùng-Nhĩ đi trốn.

Hồ-Yến tuân lời, lập tức đến đất Bồ, phò Công-tử Trùng-Nhĩ.

Trùng-Nhĩ đang bàn với Hồ-Mao và Hồ-Yến tìm đường đi trốn, bỗng có tin Bột-Ðề đem quân đến vây bắt.

Hồ-Mao và Hồ-Yến vội vã dẫn Trùng-Nhĩ trốn ra khỏi nhà. Nhưng Bột-Ðề nắm được vạt áo của Trùng-Nhĩ lôi lại toan rút gươm chém, Hồ-Mao nắm tay Trùng-Nhĩ kéo tới làm cho vạt áo đứt mất.

Bột-Ðề đuổi theo không kịp phải đem vạt áo trở về triều dâng cho Tấn Hiến-Công.

Còn Trùng-Nhĩ trốn sang nước Ðịch.

Vua nước Ðịch đêm trước nằm mộng thấy một con rồng bay lượn trên cửa thành, nay lại thấy Trùng-Nhĩ đến tị-nạn, cho là điềm tốt, vội mở cửa thành rước vào.

Ðược một lúc, ngoài thành có một số đông người đến kêu cửa, Vua nước Ðịch ngỡ là quân đuổi theo bắt Trùng-Nhĩ, nên ra lệnh cho quân-sĩ trên thành bắn xuống.

Người dưới thành la lớn :
- Chúng tôi không phải là quân đuổi theo, mà là những kẻ theo phò Công-tử.

Trùng-Nhĩ trèo lên mặt thành xem thì thấy một người đứng đầu là Triệu-Thôi, tự Tử-Du (em Triệu-Uy) hiện đang làm quan nước Tấn.

Trùng-Nhĩ nói :
- Triệu-Thôi đã đến đây thật là một dịp may mắn.

Nói xong, sai người mở cửa đón vào.

Bỗng thấy đàng sau có Tư-Thần, Ngụy-Thù, Hồ Xạ-Cô, Ðiêu-Hiệt, Giới Tử-Thôi, Nguyên Trẩn, đều là những người có danh tiếng, đang làm quan tại triều.

Trùng-Nhĩ hỏi :
- Các người đang ở triều sao lại đến đây ?

Những người ấy đồng thanh đáp :
- Chúa-công thất đức, yêu Ly-Cơ, giết Thế-tử, chẳng bao lâu nước Tấn sẽ nỗi loạn. Chúng tôi vốn biết Công-tử là kẻ hiền đức nên quyết theo phò Công-tử.

Trùng-Nhĩ cảm-động nói :
- Các người có lòng với tôi như thế chẳng bao giờ tôi dám quên ơn.

Ngụy-Thù nói :
- Công-tử ở đất Bồ đã mấy năm, người đất Bồ ai cũng mến, đồng lòng theo Công-tử. Như Công-tử nhờ nước Ðịch giúp sức, và kéo quân đất Bồ về triều dẹp gian đảng, tôi dám chắc thế nào cũng thành-công.

Trùng-Nhĩ nói :
- Nhà ngươi nói can-đảm thật. Song làm như thế không khỏi gây sợ hãi cho phụ-vương ta, ta không thể đồng ý.

Ngụy-Thù là kẻ dõng-sĩ, thấy Trùng-Nhĩ không theo ý mình, tức tối nghiến răng, dậm đất nói :
- Công-tử sợ bọn Ly-Cơ như vậy làm sao dựng nước được .

Hồ-Yến nói với Ngụy-Thù :
- Ông nói thế thực là lầm, Công-tử đâu phải sợ bọn Ly-Cơ, chỉ sợ chữ danh nghĩa mà thôi.

Ngụy-Thù không dám nói nữa, bõ ra ngoài.

Nguyên Trùng-Nhĩ là kẻ lễ nghĩa, từ thuở bé đã biết trọng người hiền sĩ, do đó, mọi người đều mến phục. Nay bõ đi trốn, ai nấy cũng muốn theo phò. Chỉ riêng có quan Ðại-phu Khước-Nhuế, Lã Di-Sanh và Quắc-Xạ ba người nấy là cậu của Công-tử Di-Ngô, nên hay tin Giả-Hoa sắp đến bắt Di-Ngô, liền bõ Trùng-Nhĩ sang đất Khuất để tin cho Công-tử Di-Ngô biết, đồng thời theo phò tá.

Ba người qua đến đất Khuất, ra mắt Di-Ngô nói :
- Công-tử nên trốn đi nếu không sẽ bị bắt.

Di-Ngô nói với Khước-Nhuế :
- Trùng-Nhĩ nay ở nước Ðịch, hay là ta cũng sang nước Ðịch để cùng nhau hội diện .

Khước-Nhuế nói :
- Chúa-công ân bảo hai vị Công-tử thông mưu cùng nhau, vì vậy mới sai người đem quân đến đánh, rồi cùng chạy đến một chỗ, e cho Ly-Cơ lại có cớ mà nói được. Vã lại dù sớm, dù muộn chúng cũng sai người đem quân đánh nước Ðịch, thì bây giờ chạy sang nước Lương mới phải. Nước Lương tiếp liền với nước Tần, hiện nay nước Tần lại là nước cường thịnh . Lúc Chúa-công trăm tuổi rồi, ta có thể mượn binh-lực nước Tần trở về phục-quốc được .

Công-tử Di-Ngô nghe lời, chạy sang nước Lương.

Giả-Hoa giả cách đuổi theo không kịp, rút quân trở về.

Tấn Hiến-Công tức giận, truyền lệnh chém Giả-hoa.

Phi Trịnh-Phủ tâu :
- Ngày trước Chúa-Công sai đắp thành cho hai vị Công-tử ở, bắt làm kiên cố quá nên tiến quân không nỗi, chứ đâu có phải là tội của Giả-Hoa !

Lương-Ngũ cũng tâu :
- Di-Ngô là người tầm thường, có cần chi hắn, chứ Trùng-Nhĩ có tiếng là người hiền, hiện nay các quan trong triều đi theo rất nhiều. Vã nước Ðịch là kẻ thù với ta, nếu ta không đánh nước Ðịch trừ Trùng-Nhĩ, nhất định sau nầy có tai họa.

Tấn Hiến-Công liền tha cho Giả-Hoa, sai người triệu Bột-Ðề đến.

Bột-Ðề nghe tin Giả-Hoa suýt phải tội chết, có ý lo sợ, liền tâu với Tấn Hiến-Công, tình nguyện đem quân đi đánh nước Ðịch.

Tấn Hiến-Công y lời.

Bột-Ðề đem quân đến nước Ðịch.

Vua nước Ðịch xua quân ra chống giữ.

Quân hai bên đánh nhau hơn hai tháng.

Phi Trịnh-Phủ thưa với Tấn Hiến-Công :
- Tình cha con không nên tuyệt nhau ! Tội trạng của hai vị Công-tử cũng không có gì, nay đã trốn đi còn tìm giết, là nhẫn tâm lắm ! Nhưng đã chắc gì quân ta thắng được quân nước Ðịch. Nếu ta cứ đánh mãi làm hao tốn binh lính, các nước láng-giềng sẽ chê cười không ít.

Tấn Hiến-Công xét thấy phải, liền triệu Bột-Ðề đem quân về.

Tấn Hiến-Công nghi các vị Công-tử phần nhiều theo Trùng-Nhĩ và Di-Ngô, sau nầy sẽ làm ngăn trở cho Hể-Tề, liền hạ lệnh đuổi hết các vị Công-tử, rồi lập Hể-Tề lên làm Thế-tử.

Các quan trong triều chỉ có Ðông Quan-Ngũ, Lương-Ngũ và Tuân-Tức là ưng-ý mà thôi, ngoài ra không ai bằng lòng cả, đa-số tìm cách đau ốm xin từ chức.


Vào tháng chín năm ấy. Tấn Hiến-Công định sang hội với Tề Hoàn-Công ở đất Quì Khâu, nhưng sang không kịp lại trở về nước.

Lúc đi đường lâm bệnh nặng, về đến cung, Ly-Cơ ngồi ở dưới chân mà khóc :
- Trong lúc gia biến, các Công-tử lại ở nước ngoài, phỗng như mượn quân về đánh, thiếp biết cậy vào đâu !

Tấn Hiến-Công nói :
- Phu-nhân đừng lo ! Quan Thái-phó Tuân-Tức là kẻ trung- thành, ta sẽ ủy-thác Công-tử Hể-Tề cho hắn.

Nói xong, liền gọi Tuân-Tức đến bên giường, hỏi :
- Người quân-tử lấy điều trung-tín làm đầu. Vậy thế nào gọi là trung-tín ?

Tuân-Tức thưa :
- Chỉ một lòng thờ vua mới gọi là trung, dẫu chết không sai lời mới gọi rằng tín.

Tấn Hiến-Công nói :
- Ta muốn ủy-thác Thế-tử Hể-Tề cho nhà ngươi, chẳng biết nhà ngươi có nhận lời chăng ?

Tuân-Tức quỳ lạy, thưa :
- Tôi xin tận tâm giúp Thế-tử.

Tấn Hiến-Công cảm động ứa lệ.

Trong màn Ly-Cơ cũng khóc ri-rỉ.

Mấy hôm sau, Tấn Hiến-Công mất, Ly-Cơ bồng Thế-tử Hể-Tề đưa cho Tuân-Tức.

Bây giờ Hể-Tề mới lên 11 tuổi.

Tuân-Tức theo di-mệnh lập Hể-Tề lên nối ngôi.

Ly-Cơ cũng theo di-mệnh cho Tuân-Tức làm chức Thượng-khanh, Lương-Ngũ và Ðông Quan-Ngũ làm chức tả Tư-Mã để thống lãnh binh-quyền, lo việc tuần hành trong nước. Tất cả các việc chính-trị từ việc nhỏ đến việc lớn đều phải được Tuân-Tức xét duyệt mới thi hành.

Hết Hồi 27  -  Ðông Châu liệt Quốc
Xem Hồi 28