Hồi 29 - Ðông Châu Liệt Quốc
Tấn-hầu bắt giết tôi trung
Quản-Trọng trối trăn việc nước
Khước-Nhuế bị Lý-Khắc phản đối giữa triều, lòng căm phẫn muốn tìm cách hại
Lý-Khắc, bèn vào tâu với Tấn Huệ-Công :
- Lý-Khắc vẫn muốn lập Trùng-Nhĩ chứ không muốn lập Chúa công ấy là có ý khi
quân , nếu không trừ trước, ắt sanh loạn.
Tấn Huệ-Công nói :
- Lý-Khắc là người có công với ta, nay lấy cớ gì mà giết ?
Khước-Nhuế thưa :
- Lý-Khắc đã giết Hể-Tề và Trác-Tử, lại giết quan đại-thần Tuân-Tức , tội ấy
kể ra đáng giết lắm. Còn cái công đón Chúa-công về nước chẳng qua là một ơn
riêng. Nếu Chúa-công không vì ơn riêng mà bõ nghĩa lớn thì tôi xin phụng mệnh
đến giết Lý-Khắc cho.
Tấn Huệ-Công nhậm lời.
Khước-Nhuế đến nhà Lý-Khắc nói :
- Chúa-công sai tôi đến đây nói với ngài rằng công ơn ngài đưa Chúa-công về
nước, ơn ấy Chúa-công không quên, nhưng việc ngài giết hai vua và một quan
Ðại-thần tội ấy rất lớn, Chúa-công không vì ơn riêng mà bỏ nghĩa lớn xin ngài
tự liệu .
Lý-Khắc nói :
- Nếu không có kẻ giết vua thì sao Chúa-công được làm vua !
Thế mà kẻ làm vua lại bắt tội người đã giúp mình làm vua thì thật là lạ !
Tôi rất khinh những kẻ muốn giết người. Lại không được nói lời nói nào cho dễ
nghe hơn.
Nói xong rút gươm tự vận trước mặt Khước-Nhuế.
Lý-Khắc chết, gieo vào lòng các quan triều thần một mối bất bình.
Như Cung-Hoa, Giả-Hoa và Chuy-Xuyền chống đối ra mặt.
Tấn Huệ-Công muốn đem giết tất cả, nhưng Khước-Nhuế can :
- Nay Phi Trịnh-Phủ còn ở nước ngoài , nếu giết nhiều e Phi Trịnh-Phủ sinh
nghi, xin Chúa-công nhẫn nhục đã.
Tấn Huệ-Công nói :
- Mục-cơ là vợ Tần-hầu có dặn ta phải đối đãi với Giả-Quân cho tử-tế, và cho
hết các Công-tử về nước nhà ngươi nghĩ sao ?
Khước-Nhuế nói :
- Các Công-tử ai cũng muốn tranh ngôi, xin Chúa công chớ nên cho về , còn việc
ưu đãi Giả-Quân để đền ơn Mục-cơ, điều ấy nên làm.
Tấn Huệ-Công nghe theo, liền vào yết kiến Giả-Quân.
Bấy giờ Giả-Quân nhan sắc hãy còn xuân xanh.
Tấn Huệ-Công phát động dục tình, nói :
- Mục-Cơ tỏ ý muốn ta bảo vệ nhà ngươi, lòng ta muốn cùng nhà ngươi hưởng đôi
phút giây hoan lạc, vậy chớ từ chối !
Nói xong, đứng dậy ôm Giả-Quân vào lòng.
Bọn tỳ-nữ thấy thế bụm miệng cười thầm, rồi bỏ tránh đi nơi khác.
Giả-Quân biết không thể từ chối được, phải chiều ý, nhưng lòng không vui, nói
:
- Thiếp trước đây theo hầu Tiên-quân không được trọn đạo nay lại hầu Chúa công
nữa, e cũng chẳng hay gì. Tuy nhiên dù phải chết, thần thiếp cũng chẳng màng,
nay chỉ xin Chúa-công vì Thế-tử Thân-Sanh mà giải-oan lúc trước là lòng thiếp
mãn nguyện.
Tấn Huệ-Công nói :
- Hể-Tề và Trác-Tử bị giết thì tình oan của Thân-Sanh đã được giải rồi.
Giả-Quân nói :
- Thi thể Thân-Sanh còn chôn tạm ở Khúc-Ốc, xin Chúa-công làm lễ cải táng, để
cho hồn oan được yên, đó cũng là nguyện vọng của dân chúng.
Tấn Huệ-Công liền sai em Khước-Nhuế là Khước-Khất sang đất Khúc-Ốc để cải táng
cho Thân-Sanh. Lại sai Hồ-Đột đến làm lễ tế ở trước mộ .
Khi đào lên, thi thể Thân-Sanh vẫn còn nguyên như lúc sống , nhưng mùi hôi
thúi không thể chịu được.
Khước-Khất thắp hương khấn :
- Thế-tử lúc sống là người trong sạch, sao chết lại hôi hám như vậy, xin
Thế-tử chớ làm cho quân sĩ kinh sợ.
Khấn xong, mùi hôi thúi tự nhiên mất hết, lại thấy mùi thơm xông lên ngào
ngạt.
Quân-sĩ mừng rỡ, tẩn liệm và cải táng đi chỗ khác.
Dân chúng nơi Khúc-Ốc rủ nhau đưa đám, ai nấy động lòng rơi lệ.
Ba hôm sau, Hồ-Đột mang lễ vật đến tế. Khi tế xong sắp ra về bỗng thấy một
toán quân từ xa kéo đến, cầm đầu là một tướng râu-tóc bạc phơ .
Hồ-Đột chưa biết quân nào, vội tránh ra bên đường .
Ðoàn quân cứ tiến đến gần, Hồ-Đột nhận ra người đi đầu là Ðỗ Nguyên-Khoản.
Ðỗ Nguyên-Khoản bước xuống xe, nắm tay Hồ-Đột nói :
- Thế-tử muốn gặp ngài để nói chuyện.
Trong lúc sợ sệt, Hồ-Đột quên mất, không nhớ Ðỗ Nguyên-Khoản là người đã chết
rồi, liền hỏi :
- Thế-tử đâu ?
Ðỗ Nguyên-Khoản đáp :
- Thế tử ngồi trên xe kìa.
Vừa nói, Ðỗ Nguyên-Khoản vừa đưa tay chỉ vào chiếc xe sau .
Hồ-Đột bước đến gần thấy Thế-tử Thân-Sanh áo mão chỉnh tề lưng đeo gươm, như
lúc sống !
Thế tử Thân-Sanh nhìn Hồ-Đột nói :
- Ngài còn nhớ tôi chăng ?
Hồ-Đột ứa nước mắt đáp :
- Thế-tử bị hàm oan, dẫu người qua đường cũng còn thương tiếc, huống hồ tôi
lại quên được hay sao !
Thân-Sanh nói :
- Đức Ngọc-hoàng Thượng-đế, thương tôi là người nhân hiếu , cho tôi làm chủ
đất Khúc-Ốc
nầy. Di-Ngô xử với Giả-Quân rất vô lễ, tôi ghét nó, không muốn cho cải táng,
nhưng không nỡ làm cho quân-sĩ khổ nên mới thuận tình. Nay vua nước Tần là
người hiền. Ý tôi muốn đem nước Tấn cho Tần để người nước Tần giữ việc cúng
tế, ngài nghĩ sao ?
Hổ-Đột nói :
- Thế-tử ghét Di-Ngô mà hủy bõ nước Tấn là có lỗi với dân chúng. Vã lại, bỏ
người cùng họ, cầu người khác họ cúng tế mình thì có hay chi, tôi e làm vậy
trái đạo !
Thân-Sanh nói :
- Ngài nói thế cũng phải, để tôi tâu lại với Ngọc-hoàng, rồi nội trong bảy
bữa, tôi sẽ ứng lên cho ngài biết.
Ðỗ Nguyên-Khoản đứng dưới xe gọi Hồ-Đột nói :
- Thôi ngài hãy trở về đi.
Nói xong, liền đưa tay dắt Hồ-Đột xuống xe.
Hổ-Ðột vấp chân ngã chúi xuống đất, giật mình thức dậy, thấy mình đang nằm ở
nhà dịch xá, liền hỏi kẻ tả hữu :
- Sao ta lại ở nơi đây ?
Kẻ tả hữu thưa :
- Khi tế xong , ngài ngã xuống bất tỉnh. Chúng tôi phải vực lên xe rồi đưa
ngài về đây.
Hồ-Đột biết mình nằm mộng, nhưng không nói cho ai biết, giả cách kêu mệt nhọc,
rồi lưu lại nơi dịch xá.
Ðược bảy ngày, bỗng có một người đồng bóng xin vào yết kiến.
Hồ-Đột đuổi hết người hầu xung quanh rồi mới cho vào.
Người đồng bóng nói :
- Thế-tử Thân-Sanh bảo tôi đến đây báo cho ngài biết, Ngọc-hoàng đã chuẩn tấu
cho phép trị tội riêng mình kẻ bất nghĩa đó mà thôi, không hại gì nước Tấn cả.
Hồ-Đột giả vờ không biết hỏi :
- Kẻ bất nghĩa là ai ?
Người đồng bóng nói :
- Tôi chỉ biết nói thế thôi, ngoài ra không hiểu gì hơn.
Sáng hôm sau, Hồ-Ðột về triều, giấu kín chuyện đó, chỉ nói riêng với con trai
Phi Trịnh-Phủ là Phi-Báo mà thôi.
Phi-Báo nói :
- Chúa-công làm làm điều càn-dở , tôi e nước Tấn phải về tay Trùng-Nhĩ mới yên
được !
Chẳng bao lâu, Phi Trịnh-Phủ cùng với quan Ðại-phu nước Tần là Lãnh-Chi trở về
nước Tấn.
Vừa về đến biên ải nghe tin Lý-Khắc bị giết, Phi Trịnh-Phủ lòng nghi hoặc,
toan quay sang nước Tần nhưng nghĩ lại còn đứa con là Phi-Báo ở nhà, nếu mình
đi trốn tất con mình bị hại, nên chưa quyết.
Bỗng gặp quan Ðại-phu Cung-Hoa đi kinh-lý.
Phi Trịnh-Phủ hỏi chuyện Lý-Khắc, Cung-Hoa kể lại sự tình.
Phi Trịnh-Phủ hỏi :
- Bây giờ tôi có nên về triều chăng ?
Cung-Hoa nói :
- Những người đồng chí với Lý-Khắc thì nhiều, nhưng Chúa công chỉ giết một
mình Lý-Khắc mà thôi. Tỷ như tôi, vẫn một lòng với Lý-Khắc mà còn được an thân
huống chi ngài hiện đang đi sứ nước Tần, thì có chi.
Phi Trịnh-Phủ nghe lời, liền trở về nước Tần, đưa Lãnh-Chi vào yết-kiến Tấn
Huệ-Công .
Lãnh-Chi dâng lễ vật rồi đệ trình quốc thư.
Trong thư đại lược nói :
"Tấn và Tần là hai nước thân thuộc nhau, thì đất nước Tấn cũng như đất nước
Tần. Các quan Ðại-phu nước Tấn không chịu nộp đất cũng là trung với nước mình,
thế thì tôi đâu lại tham lam mà phụ lòng trung của các bậc ấy. Nay tôi có điều
muốn cùng Lã Di-Sanh và Khước-Nhuế hội diện để bàn riêng một việc có liên quan
tới hai nước. Xin mời sang ngay tôi đang mong đợi."
Tấn Huệ-Công là người kiến-thức hẹp hòi, nên khi đọc thư lòng lấy làm đắc-ý,
cho nước Tần có hảo ý, liền sai Lã Di-Sanh và Khước-Nhuế mang lễ vật sang nước
Tần tạ ơn.
Lã Di-Sanh nói với Khước-Nhuế :
- Tôi không tin nước Tần tử tế với ta như thế ! Đây chắc là Phi Trịnh-Phủ lập
mưu với nước Tần giết chúng ta để nỗi loạn.
Khước-Nhuế nói :
- Phi Trịnh-Phủ với Lý-Khắc vẫn là một đảng , nay Lý-Khắc bị giết, lẽ nào Phi
Trịnh-Phủ không sợ . Vả lại trong triều phe của Lý-Khắc rất đông, nếu Phi
Trịnh-Phủ có hành động nào chúng ta dò xét ắt biết được. Vậy cứ bảo sứ Tần về
trước, chúng ta dò xét cẩn-thận đã.
Lã Di-Sanh khen phải, liền vào nói với Tấn Huệ-Công cho Lãnh-Chi về nước Tần
trước, rồi sẽ sai Lã Di-Sanh và Khước-Nhuế đến sau.
Sứ nước Tần ra về, Lã Di-Sanh và Khước-Nhuế lập tức cho người ngày đêm chực
nơi tư dinh Phi Trịnh-Phủ để dò xét hành động .
Phi Trịnh-Phủ thấy Lã Di-Sanh và Khước-Nhuế không sang nước Tần, liền mật sai
người triệu Kỳ-Cư, Cung-Hoa, Giả- Hoa và Chuy-Xuyền ...
Nội đêm hôm ấy đến nhà để hội nghị.
Quân thám-tử của Khước-Nhuế hay được tin, cấp tốc về báo.
Khước-Nhuế và Lã Di-Sanh bàn bạc rồi sai người đòi Ðồ Ngạn-Di đến nói :
- Tai vạ nhà ngươi sắp đến nơi, ngươi đã thấy chưa ?
Ðồ Ngạn-Di giật mình, ngơ ngác hỏi :
- Tôi làm gì mà nên tai vạ ?
Khước-Nhuế nói :
- Nhà ngươi trước kia giúp Lý-Khắc giết Hể-Tề và Trác-Tử. Nay Lý-Khắc đã bị
giết, Chúa-công lại sắp giết ngươi nữa. Chúng ta thấy ngươi là kẻ có tài,
không nỡ để bị hại nên tin cho biết.
Ðồ Ngạn-Di thất kinh, nói :
- Tôi là một đứa vũ-phu, bị người ta sai khiến nào có biết đến tội lỗi của
mình ! Xin các ngài ra ơn cứu tử .
Khước-Nhuế nói :
- Khó mà can gián được, vì Chúa-công đã nhất định rồi. Nay chỉ còn có kế nầy
may ra thoát nỗi .
Ðồ Ngạn-Di lật đật quì xuống hỏi kế.
Khước-Nhuế vội vàng đỡ đậy nói :
- Phi Trịnh-Phủ là một đảng với Lý-Khắc, đang âm mưu với các quan Ðại-phu cố
giết Chúa-công mà đưa Trùng-Nhĩ về tiếm vị. Nay nếu ngươi muốn lập công chuộc
tội thì phải giả cách làm thân, len lỏi vào tổ-chức của Phi Trịnh-Phủ rồi đem
âm-mưu của chúng báo lại với Chúa-công , như vậy Chúa-công sẽ mang ơn mà trọng
thưởng.
Ðồ Ngạn-Di mừng rỡ nói :
- Nếu vậy là ngài đã cứu sống tôi rồi ! Tôi nguyện vâng lời thi hành theo kế
ấy. Ngặt có một điều tôi nói năng vụng về lắm, chẳng biết có gì bất tiện chăng
?
Lã Di-Sanh nói :
- Để ta dạy nhà ngươi lối ăn nói cho.
Nói xong, đặt ra những câu hỏi và câu trả lời, bắt Ðồ Ngạn-Di phải học thuộc
lòng.
Ðêm ấy, Ðồ Ngạn-Di đến dinh Phi Trịnh-Phủ gõ cửa, nói có việc bí mật.
Phi Trịnh-Phủ giả say, chối từ không tiếp.
Ðồ Ngạn-Di đợi mãi không chịu về.
Cho đến khuya, Phi Trịnh-Phủ mới đòi vào hỏi :
- Nhà ngươi có việc chi chăng ?
Ðồ Ngạn-Di thưa :
- Chúa-công bảo là tôi giúp Lý-Khắc giết Hể-Tề và Trác-Tử lên bắt tội, nhờ
ngài cứu mạng cho.
Phi Trịnh-Phủ nói :
- Hiện nay quyền bính ở trong tay Khước-Nhuế và Lã Di-Sanh, sao ngươi không
đến cầu với hai người ấy ?
Ðồ Ngạn-Di nói :
- Chúa-công muốn giết tôi cũng là mưu của Khước-Nhuế và Lã Di-Sanh. Nếu ăn
thịt được hai người ấy tôi không tiếc, thì đến cầu cứu với họ làm chi .
Phi Trịnh-Phủ vẫn chưa tin hỏi :
- Bây giờ ngươi đến đây cầu cứu với ta, với ý gì !
Ðồ Ngạn-Di nói :
- Công-tử Trùng Nhĩ là người nhân hiếu. Trong nước ai cũng muốn tôn lên làm
vua. Vả lại, vua nước Tần đang ghét Chúa-công ta là người bội ước, cũng muốn
lập Trùng-Nhĩ. Nếu ngài viết một bức thư sai tôi đem ra cho Trùng-Nhĩ mượn
quân nước Tần và nước Ðịch kéo về, còn ngài ở bên trong hợp nhau với đám
Thân-Sanh cũ làm nội-ứng, trước hết chém đầu Lã Di-Sanh và Khước-Nhuế, rồi
đuổi Chúa-công đi, sau lập Trùng-Nhĩ lên, chắc chắn nên việc.
Phi Trịnh-Phủ nói :
- Nhà ngươi có giữ được lòng trung thành chăng ?
Ðồ Ngạn-Di liền cắn móng tay thề :
- Nếu tôi phản phúc xin trời đất tru diệt cả họ hàng.
Phi Trịnh-Phủ tin lời, hẹn đến canh ba đêm sau mời Ðồ Ngạn-Di đến dự mật-hội.
Ðêm hôm sau Ðồ Ngạn-Di đến.
Lúc đó đã có mặt Giả-Hoa, Cung Hoa, Chuy-Xuyền và Ký-Cử ở đó rồi .
Một lúc sau lại có Thúc-Kiên, Nư-Hồ, Ðặc-Cung và Ðiển-Kỳ đến nữa.
Bốn người nầy đều là môn hạ của Thân-Sanh trước kia.
Tám người, cọng thêm với Phi Trịnh-Phủ và Ðồ Ngạn-Di là mười người, đều cùng
nhau uống huyết ăn thề để giúp Trùng-Nhĩ.
Phi Trịnh-Phủ bày tiệc thết đãi, tất cả ăn uống đến say mèm, rồi ai về nhà
nấy.
Ðồ Ngạn-Di trở về báo lại với Khước-Nhuế.
- Nhà ngươi nói vậy, song chưa có bằng cớ chi. Phải lấy, cho được thư của Phi
Trịnh-Phủ đem về cho ta mới trị tội chúng được.
Đêm hôm sau, Ðồ Ngạn-Di lại đến nhà Phi Trịnh-Phủ nữa .
Phi Trịnh-Phủ đã viết sẵn phong thư gởi cho Trùng-Nhĩ, trong đó chín người
cùng ký tên, chỉ thiếu có Ðồ Ngạn-Di nữa mà thôi.
Ðồ Ngạn-Di cũng cầm bút ký vào.
Phi Trịnh-Phủ niêm phong cẩn thận, giao cho Ðổ-Ngạn-Di, và dặn :
- Ngươi phải hết sức cẩn mật mới được, nếu bất cẩn sẽ hư việc lớn.
Ðồ Ngạn-Di lãnh thư, lòng mừng như người được của quý, vội đến đưa cho
Khước-Nhuế.
Khước-Nhuế xem xong giấu kín Ðổ Ngạn-Di trong nhà, rồi sang thuật lại với Lã
Di-Sanh và Quắc-Xạ.
Ðêm ấy, ba người vào cung tâu trình với Tấn Huệ-Công.
Ngày hôm sau, vua lâm triều, Lã Di-Sanh và Khước-Nhuế đã bầy trí quân giáp-sĩ
sẵn sàng, chỉ chờ lệnh là hành sự.
Tấn Huệ-Công gọi Phi Trịnh-Phủ, hỏi :
- Ta đã biết ngươi âm mưu muốn đuổi ta mà lập Trùng-Nhĩ. Ngươi còn mặt mũi nào
đến trước mặt ta nữa ?
Phi Trịnh-Phủ toan tìm lời biện bạch.
Khước-Nhuế đứng chống gươm giữa triều hét lớn :
- Ngươi sai Ðồ Ngạn-Di đưa thư cho Trùng-Nhĩ, may nhờ hồng phước của Chúa-công
khiến ta đón bắt được Ðồ Ngạn-Di ngoài thành , nếu không đã sanh biến rồi. Bọn
ngươi có tất cả mười người. Ngươi còn muốn chối cải sao ?
Tấn Huệ-Công cầm bức thư ném ra trước án.
Lã Di-Sanh nhặt lấy đọc lớn lên, rồi hối võ sĩ bắt tất cả các người có tên
trong thư mà trị tội.
Ðồ Ngạn-Di có công tố-giác nên được tha, còn chín người kia đều bị giết chết.
Tấn Huệ-Công lại muốn giết cả những người họ hàng trong bọn Lý-Khắc .
Khước-Nhuế can :
- Trị tội người không bắt đến vợ con, đó là phép đời xưa. Nay bọn phản-nghịch
đã bị giết, thế cũng đũ làm gương cho kẻ khác rồi ! Chúa-công giết lắm e kinh
động lòng dân.
Tấn Huệ-Công nghe lời, tha cho gia-quyến tội nhân, rồi phong cho Ðồ Ngạn-Di
làm trung Ðại-phu, thưởng cho mười vạn mẫu ruộng ở đất Phụ-Quì.
Con trai Phi Trịnh-Phủ là Phi-Báo liệu thế không thể sống yên trước bầy tôi
nịnh, liền bỏ trốn sang nước Tần, vào yết kiến Tần Mục-Công xin đem binh sang
cứu nước Tấn.
Tần Mục-Công hội các quan thương nghị. Kiển-thúc thưa :
- Dẫu vua Tấn thất đức, nhưng việc trừng trị bề tôi là việc nội bộ , chưa đũ
yếu-tố để ngoại-bang đến chinh phạt. Nếu nghe theo lời bề tôi mà đánh vua,
chưa phải nghĩa.
Bá Lý-Hề nói :
- Trong một lúc giết chín quan Ðại-phu rõ là một bạo-chúa . Mà một bạo-chúa
không thể tránh nỗi biến loạn. Vậy xin Chúa-công đợi cho đến lúc biến loạn sẽ
chinh phạt thì lợi hơn.
Tần Mục-Công nói với Phi-Báo :
- Muốn trừng trị một nước ngoài , tất phải có nội ứng mới thành công. Ta không
ưa gì vua Tấn, nhưng cũng không thể làm càn để mang tiếng với chư-hầu. Vậy nhà
ngươi ở đây giúp ta đợi dịp khác sẽ hay.
Phi-Báo liền ở lại, làm quan Ðại-phu nước Tần.
Lúc bây giờ tại nhà Châu, Vương-tử Ðái muốn khởi loạn, nên xui nước Nhung-Dịch
đem quân vào đánh Kinh-sư, định ý tạo áp lực làm nội-phản, cướp ngôi Châu
Trang-Vương.
Châu Trang-Vương sai người cáo cấp với các chư-hầu.
Tần và Tấn đều đem binh đến cứu. Quân Nhung-Dịch hay tin, đột phá cửa Ðông-môn
rồi lui binh về nước.
Tấn Huệ-Công trông thấy Tần Mục-Công nhớ lại việc bội ước của mình vừa rồi, có
ý hỗ ngươi, vội rút quân về trước, không dám hội diện. Vì vậy chỉ còn có Tần
Mục-Công vào yết kiến Châu Trang-Vương mà thôi .
Châu Trang-Vương tạ ơn nước Tần, ban thưởng lễ vật, đồng thời đuổi Vương-tử
Ðái đi.
Vương-tử Đái chạy sang nước Tề cư ngụ.
Trong lúc đó tại nước Tề, Quản-Trọng lâm bịnh nặng .
Tề Hoàn-Công ngày đêm buồn bã không khuây, một hôm đến cầm tay Quản-Trọng nói
:
- Trọng-phụ bệnh nặng lắm, bất hạnh mà có chuyện gì, ta biết tin cậy vào ai ?
Bấy giờ Ninh-Thích và Tân Tu-Vô đều có mặt nơi đó.
Quản-Trọng thở dài, nhìn vua Tề, nói :
- Tiếc thay Ninh-Thích.
Tề Hoàn-Công hỏi :
- Trừ Ninh-Thích ra lại không còn ai nữa sao. Ta muốn giao quyền cho Bảo
Thúc-Nha có được chăng ?
Quản-Trọng nói :
- Thúc-Nha là người quân-tử, nhưng không có tài chính-trị hay phân biệt thiện
ác !
Ðành rằng đối với người hiền, yêu lành lánh dữ là cán cân của bản-chất, song
nếu cố chấp những điều ác , thấy ai có điều ác thì suốt đời không quên, đó
cũng là việc dở cho những kẻ đang gánh vác đại sự.
Tề Hoàn-Công hỏi :
- Thắp-Bằng thì thế nào ?
Quản-trọng thưa :
- Thấp-Bằng là người hay hối kẻ dưới mà không cho là xấu hỗ, lúc nào cũng lo
việc nước, có thể dùng được .
Nhưng Quản-Trọng lại thở dài, nói tiếp :
- Trời sanh Thấp-Bằng khác nào như cái lưỡi của tôi, nay tôi đã chết, cái lưỡi
cũng không sống được. Tôi e Chúa-công không dùng Thắp-Bằng được bao lâu .
Tề Hoàn-Công hỏi :
- Còn Dịch Nha thì thế nào ?
Quản-Trọng nói :
- Chưa-Công không hỏi tôi cũng sắp nói đến Dịch-Nha, Thọ-Ðiêu và Khai-Phương,
ba người ấy Chúa-công chớ nên gần.
Tề Hoàn-Công nói :
- Dịch-Nha làm thịt con đem dâng cho ta ăn, quí trọng ta như thế còn nghi gì
nữa ?
Quản-Trọng thưa :
- Trời đã sanh loài người không gì quí hơn tình máu mủ. Nếu tình máu mủ mà nỡ
dứt bỏ, ắt con người ấy không thể thương ai đâu !
Tề Hoàn-Công hỏi :
- Thụ-Điêu tự thiến mình để được gần gũi ta, tưởng tình quyến luyến ấy không
còn gì phải nghi ngờ !
Quản-Trọng thưa :
- Không một kẻ nào có thể quí trọng một người khác hơn cơ thể mình. Cơ thể mà
còn chưa quí, thì kẻ ấy còn quí ai .
Tề Hoàn-Công lại hỏi :
- Khai-Phương bỏ ngôi nước Vệ, theo hầu ta. Khi cha mẹ chết cũng không về chịu
tang . Thế thì Khai-Phương đã yêu ta hơn cha mẹ còn nghi gì nữa ?
Quản-Trọng nói :
- Cha mẹ mà bỏ đi để theo hầu người khác, kẻ ấy đã là một người ham danh lợi
hơn tình thân rồi. Hơn nữa, Khai-Phương đang ngôi Thế-tử mà bỏ đi, là ý muốn
có một địa vị cao hơn nữa. Xin Chúa-công chớ tin cậy !
Tề Hoàn-Công nói :
- Ba người ấy theo hầu ta đã lâu, sao đến bây giờ Trọng-phụ mới nói :
Quản-Trọng đáp :
- Tôi không nói ra là vì tôi có đủ sức để chế ngự những kẻ tôi loàn. Nay tôi
chết đi, cũng như bờ đê bị vỡ, nếu Chúa-công dùng họ, sẽ bị họ gây nên tai
biến.
Tề Hoàn-Công thở dài. Ngồi nín lặng một lúc rồi cáo từ trở về cung.
Hết Hồi 29 - Ðông Châu liệt Quốc
Xem Hồi 30