Hồi 30  -  Ðông Châu Liệt Quốc

Tấn-hầu bội ước quyết hưng binh
Mục-Cơ giận thân đành tự tử

Quản-Trọng đau nặng, tiến-cử Thấp-Bằng và dặn Tề Hoàn-Công đuổi Dịch-Nha, Thụ-Ðiêu và Khai-Phương.

Tin ấy thấu đến tai Dịch-Nha.

Dịch-Nha căm giận, đến yết kiến Bảo Thúc-Nha, và nói :
- Ngày trước ngài tiến-cử Quản-Trọng lên làm Tể-tướng, nay Quản-Trọng bị bệnh, đáng lẽ phải giao quyền bính lại cho ngài, thì lại chê ngài là người không có tài chính-trị mà tiến-cử đến Thấp-Bằng. Chúng tôi thấy thế lấy làm phật ý.

Bảo Thúc-Nha cười lớn, đáp :
- Sở dĩ ta tiến-cử Quản-Trọng lên làm Tể-tướng là vì ta tin ở trí hiểu biết của Quản-Trọng . Nay Quản-Trọng xét ta như thế là rất phải. Ta chỉ có tài trừ gian diệt nịnh chứ không có tài cầm quyền chính. Giá như ta được làm chức ấy thì nhà ngươi đâu còn chỗ dung thân.

Dịch-Nha xấu hổ, cúi đầu lui ra.

Ngày hôm sau, Tề Hoàn-Công lại đến thăm Quản-Trọng.
Nhưng Quản-Trọng không còn nói được nữa.

Bảo Thúc-Nha và Thấp-Bằng thương mến nhìn Quản-Trọng ứa lệ.

Ðêm ấy Quản-Trọng từ trần.

Tề Hoàn-Công vật mình than khóc, nói :
- Trọng-phụ chết đi, là mất một cánh tay rồi !

Ðoạn, truyền cho quan Thượng-Kinh là Cao-Hồ con Cao-Hể lo việc tống táng. Bao nhiêu những Thái-ấp của Quản-Trọng, đều cho phép con cái thừa hưởng, và được nối đời làm quan Ðại-phu.

Dịch-Nha thấy Quản-Trọng đã chết mà Tề Hoàn-Công còn hậu đãi con cháu, lòng không vui. Nói với quan Ðại-phu Bá-Thị :
- Ngày trước Chúa-công lấy đất Biền ấp của ngài thưởng cho Quản-Trọng. Nay Quản-Trọng đã mãn đời, ngài nên tâu với Chúa-công đòi lại mới phải.

Bá-Thị nói :
- Tôi không có công trạng gì nên Chúa-công mới lấy đất mà thưởng cho Quản-Trọng. Nay tuy Quản-Trọng chết nhưng công nghiệp hãy còn, tôi mặt mũi nào mà xin đòi lại.

Dịch-Nha than :
- Quản-Trọng đã chết, uy-tín vẫn còn. Ngược lại ta còn sống sờ sờ ra đây mà không ai tin phục . Rõ ta là đứa bất tài !


Tề Hoàn-Công theo lời trối trăn của Quản-Trọng, giao việc triều đình cho Thấp Bằng.
Nhưng chưa đầy một tháng, Thắp-Bằng mất.

Tề Hoàn-Công thất kinh, nói :
- Trọng-phụ thật là bậc thánh ! Sao lại biết được Thấp-Bằng không sống được lâu .

Nói xong, dạy Thúc-Nha thay thế cho Thấp-Bằng.

Thúc-Nha từ chối.

Tề Hoàn-Công nói :
- Nếu ngươi từ chối ta còn biết ủy-thác việc nước cho ai ?

- Tôi vốn là người không ưa kẻ nịnh, chắc Chúa-công cũng biết. Nếu dùng tôi, xin Chúa-công đuổi Dịch-Nha, Thụ-Điêu và Khai-Phương đi đã.

Tề Hoàn-Công nói :
- Trước kia Trọng-phụ cũng có ý đó. Vậy thì nay ta theo đó mà làm cũng nên.

Nói xong, ngày hôm ấy hạ lệnh đuổi Dịch-Nha, Thụ-Điêu và Khai-Phương, không cho vào triều nữa.

Lúc ấy , Bảo Thúc-Nha mới nhận lời lãnh chức Tể-tướng.

Cách vài ngày sau có tin nước Hoài-Di đem quân xâm lấn nước Kỷ, nên nước Kỷ cho sứ sang Tề cầu cứu.

Tề Hoàn-Công liền triệu tập chư hầu lo việc đi cứu nước Kỷ.

Các nước chư-hầu tuy nghe tin Quản-Trọng đã quá-cố, nhưng Thúc-Nha lên bỉnh-chánh vẫn không thay đỗi đường lối Quản-Trọng. Vì thế không dám trễ biếng.



Ðây nhắc lại việc nước Tấn.

Từ khi Tấn Huệ-Công lên nối ngôi , trong nước mất mùa mãi. Qua năm năm trời kho tàng hết sạch. Dân chúng đói khát.

Tấn Huệ-Công muốn mượn lúa ở nước ngoài đem về cung cấp nhưng không biết mượn nơi đâu.

Nước Tần là nước láng-giềng giàu mạnh, lại có tình thông-giao, ngặt vì vừa rồi có chuyện bội ước, nên Tấn Huệ-Công không dám hé môi nhờ cậy.

Khước-Nhuế nói :
- Ta không phải phụ ước với Tần. Chỉ xin hoãn điều ước ấy mà thôi. Nay nếu đến mượn lúa mà Tần xử bạc với ta, bấy giờ ta phụ ước.

Tấn Huệ-Công khen phải, sai quan Ðại-phu Khánh-Trịnh sang nước Tần trình bày ý kiến ấy.

Tần Mục-Công họp các quan lại bàn bạc, và hỏi :
- Nước Tấn ngày trước đã bội ước, không chịu giao năm thành. Nay mất mùa đến đây mượn lúa, ta có nên giúp đỡ chăng ?

Kiển-Thúc và Bá Lý-Hề cùng một ý, thưa :
- Thiên tai là chuyện lớn. Nếu không giúp thì bất nhân. Việc bội tín là tội của một số ít người, còn tai nạn là chung cho nhân-dân nước Tấn. Ghét một số ít mà bõ tất cả sao đành.

Phi-Báo nghĩ đến thù cha ngày trước, tỏ ý hằn học, tâu :
- Cũng bởi Tấn-hầu vô đạo, mới chịu thiên-tai, gieo vào dân chúng tai nạn ấy. Nếu thương dân nước Tấn, giúp đỡ để kẻ bạo tàn ngồi vững trên ngai, bức ép dân lành, thì cũng chẳng làm cho dân Tấn sung sướng được. Chi bằng nhơn cơ hội đem binh sang diệt bạo-chúa đem lại yên lành cho nước Tấn rồi sẽ tính việc cứu giúp sau.

Do-Dư nói :
- Người có lòng nhân đức không nên thừa lúc người ta gặp tai biến mà trục lợi, xin Chúa-công nghĩ lại điều đó.

Tần Mục-Công suy nghĩ một lúc rồi nói :
- Vua nước Tấn phụ ơn ta, nhưng dân nước Tấn bị đói. Ta không thể vì lỗi một ông vua mà làm khổ muôn dân.

Nói xong, sai người vận tải mấy vạn hộc thóc sang giúp nước Tấn .

Dân nước Tấn được ấm no, cảm ơn Tần Mục-Công không ngớt lời.

Oái oăm thay !
Chỉ một năm sau, nước Tần bị một trận bão mùa màng hư cả, dân chúng không còn lúa ăn.

Tần Mục-Công nói với Kiển-Thúc và Bá Lý-Hề :
- May mà năm ngoái ta cãi lời hai ngươi, không giúp cho nước Tấn, thì năm nay ta mất mùa khó lòng sang mượn lúa nước Tấn được.

Phi-Báo nói :
- Giúp cho một kẻ vong-ân, có mong gì trả. Vua nước Tấn là kẻ tham lam, chắc gì đã chịu giúp lại ta .

Tần Mục-Công không nghe, sai Lãnh-Chi đem lễ-vật sang yêu cầu Tấn Huệ-Công cứu nạn.

Tấn Huệ-Công họp các quan nghị luận.

Khước-Nhuế nói :
- Chúa-công giúp lúa cho nước Tần tức là Chúa-công muốn giữ lại lời hứa giao năm thành trước kia hay sao ?

Tấn Huệ Công nói :
- Ta chỉ giúp lúa mà thôi, có liên quan gì đến việc ước hẹn cho đất trước kia ?

Khước-Nhuế nói :
- Vì cớ gì Chúa-công lại giúp lúa ?

Tấn Huệ-Công nói :
- Năm ngoái nước Tần giúp lúa ta, nay ta phải báo ơn.

Khước-Nhuế nói :
- Như lấy việc nước Tần giúp lúa làm điều ơn thì sao trước kia Tần giúp cho Chúa-công về nước Chúa-công lại quên ơn ? Trả cái ơn nhỏ mà quên cái ơn lớn . Không thể làm cho nước Tần thỏa mãn được, thì việc trả ơn có ích gì đâu ?

Khánh-Trịnh nói :
- Năm ngoái tôi phụng mệnh sang nước Tần mượn lúa , vua Tần nhận lời ngay, thế mà ta không biết cái ơn ấy sao phải nghĩa ?

Lã Di-Sanh nói :
- Ân nghĩa là do chỗ tâm thành, Tần giúp lúa cho ta không phải yêu mến gì ta mà chỉ cốt ve vãn để ta nộp đất năm thành. Nay ta không giúp lúa thì Tần oán ta, còn giúp lúa mà không nạp thành thì Tần cũng oán ta. Thà đừng giúp gì cả là hơn.

Khánh-Trịnh nói :
- Người ta gặp tai nạn mà không giúp là bất nhân, mang ơn mà không trả là bất nghĩa. Bất nhân, bất nghĩa thì sao giữ nước được.

Hàn-Giãn nói :
- Khánh-Trịnh nói rất phải ! Giả thử năm ngoái Tần không giúp lúa cho ta thì nước ta sẽ thế nào ?

Quắc-Xạ nói :
- Năm ngoái nước ta bị thiên tai, nước Tần không biết đánh lấy nước ta mà lại giúp lúa, thế là nước Tần dại. Năm nay, trời làm nước Tần đói , nếu ta không thừa cơ hội đem binh đánh lấy nước Tần thì ta cũng chẳng khôn gì . Cứ ý tôi nên hội với nước Lương mà đánh Tần, không nói làm chi đến chuyện ơn nghĩa. Vì, nếu nước nào có nói đến chuyện ơn-nghĩa cũng chỉ để giành dân, chiếm dất mà thôi.

Tấn Huệ-Công nghe lời Quắc-Xạ, gọi Lãnh-Chi , sứ nước Tần đến, nói :
- Nước tôi mấy năm mất mùa, thóc lúa thiếu hụt. Nay chỉ đũ dùng, không có dư mà giúp. Xin quí-quốc cảm phiền .

Lãnh-Chi thưa :
- Chúa công tôi đã lấy lòng nhân giúp đỡ, thế mà quí quốc trả ơn bằng sự lãnh-đạm như thế sao ?

Khước Nhuế quát to :
- Ngày trước nhà ngươi thông mưu với Phi Trịnh-Phủ đem lễ vật sang để dụ ta, may ta không mắc lừa, bây giờ lại còn đến đây dùng lời vô lễ nữa sao ?

Nhà ngươi về nói với vua Tần :
- Nếu muốn lấy lúa của nước Tấn , hãy đem quân đến đây mà đánh mới lấy được .

Lãnh-Chi tức giận lui ra , đôi mắt nẩy lửa.

Tấn Huệ-Công truyền bãi triều. Các quan ai về dinh ấy.

Khánh-Trịnh ra khỏi cửa ngọ-môn, nói nhỏ với Quách-Yên :
- Chúa-công ta bội ơn trắng trợn, e vạ đến không lâu.

Quách-Yên nói :
- Nước Tấn lâm nguy rồi ! Một ông vua bất nhân bất tín thì làm sao giữ nước được ?

Lãnh-Chi về đến nước Tần, vào ra mắt Tần Mục-Công, nói :
- Nước Tấn đã không giúp lúa, còn toan họp với nước Lương sang đánh ta.

Tần Mục-Công vỗ án, hét :
- Ta không ngờ vua nước Tấn lại vô đạo thế . Ta quyết đem binh đánh lấy nước Lương rồi sẽ phạt Tấn.

Bá Lý-Hề nói :
- Nước ta đang mất mùa, không nên kéo dài việc chiến đấu . Nay vua nước Lương bắt dân xây thành, lập cung điện làm khổ nhân dân, người trong nước ai cũng oán, tất không thể nào giúp Tấn được . Xin Chúa-công cứ đem binh đánh thẳng nước Tấn là hơn.

Tần Mục-Công y lời . Liền ủy thác cho Kiển-Thúc và Do-Dư ở lại triều giúp Thế-tử Oanh giữ nước, còn mình kéo đại-binh sang đánh Tấn.

Tấn Huệ-Công hay tin, vội vã họp quần thần lại hỏi :
- Nay vô cớ, nước Tần đem quân xâm lấn nước ta, các ngươi liệu kế nào không ?

Khánh-Trịnh nói :
- Vì Chúa-công bội ước nên nước Tần mới đem quân sang đánh thì sao gọi là vô cớ. Nay xin theo lời ước cũ, nạp năm thành giảng hòa là hơn .

Tấn Huệ-Công nỗi giận vổ án hét :
- Tại sao ngươi lại cứ bảo phải đem đất nạp cho Tần. Nếu thế ta còn mặt mũi nào làm vua nước Tấn nữa ?

Nói xong, truyền võ-sĩ bắt Khánh-Trịnh đem chém.

Quắc-Xạ tâu :
- Chưa đem binh đi đánh mà đã chém tướng tôi e bất lợi, xin Chúa-công tha cho Khánh-Trịnh và bắt Khánh-Trịnh đi lập công chuộc tội.

Tấn Huệ-Công y lời, khiến Khánh-Trịnh theo mình, rồi cử binh ra biên ải chống giữ.

Tấn Huệ-Công lâu nay vẫn quen dùng con ngựa tiểu-tư là con ngựa của nước Trịnh đem biếu lúc trước.

Khánh-Trịnh thấy vậy nói :
- Xưa nay đi đánh giặc không nên dùng ngựa nước ngoài, nay Chúa-công lại dùng con tiểu-tư của nước Trịnh tôi e bất lợi.

Tấn Huệ-Công mắng lớn :
- Ngươi thật là một kẻ đa sự. Con ngựa nầy ta dùng đã quen thì việc gì lại sợ .

Khánh-Trịnh không dám nói nữa .

Bỗng có tin binh Tần đã thắng ba trận, kéo quân đến đất Hàn-Nguyên rồi !

Tấn Huệ-Công thất kinh nói :
- Quân giặc thế mạnh như vậy ta biết kế gì mà chống nỗi ?

Khánh-Trịnh nói :
- Chúa-công đã rước giặc vào nước còn than phiền làm chi ?

Tấn Huệ-Công hét :
- Nếu ngươi còn một lời nào có ý đầu giặc ta sẽ lấy đầu.

Nói xong, liền sai Hàn-Giãn đi do thám địch tình.

Hàn-Giãn trở về nói :
- Binh Tần tuy ít nhưng khí thế mạnh hơn quân ta nhiều.

Tấn Huệ-Công nhìn Hàn-giãn, hỏi :
- Tại sao vậy ?

Hàn-giản nói :
- Lúc trước Chúa-công nhờ Tần đưa về nước nối ngôi, sau lại nhờ Tần giúp lúa để dân Tấn khỏi đói khát. Hai lần chịu ơn mà Chúa-công không đáp lại khiến cho tướng sĩ nước Tần căm tức ai nấy đều một lòng quyết đánh. Do đó, khí thế mạnh lắm .

Tấn Huệ-Công giận dữ, mắng lớn :
- Ðó là câu nói của Khánh-Trịnh mới phải, sao nhà ngươi cũng nói thế ? Ta đây quyết cùng với Tần sống chết một phen.

Nói xong liền sai Hàn-Giãn đến trại Tần Mục-Công nói :
- Chúa-công tôi không muốn đánh, nhưng nếu quí-quốc không lui binh về buộc lòng Chúa-công tôi không còn cách nào hơn là nghinh-chiến.

Tần Mục-Công nghe nói cười lớn :
- Thằng con nít ấy cũng kiêu-căng lắm nhỉ !

Nói xong liền sai Công-Tôn Chi ra đáp lại :
- Chúa của ngươi muốn làm vua thì Chúa-công ta giúp quân. Chúa của ngươi muốn có lúa thì Chúa-công ta giúp lúa. Bây giờ Chúa của ngươi muốn đánh thì Chúa-công ta cũng phải tuân theo, đâu trái ý .

Hàn-Giãn trở về thuật lại lời nói của vua Tần cho Tấn Huệ-Công nghe, và nói :
- Nước Tần lý rất mạnh, ta không thể nào thắng nỗi đâu.

Tấn Huệ-Công liền sai Quách-Yên bói xem ai có thể làm chức Xa-hữu .

Quách-Yên gieo quẻ, rồi nói :
- Không ai tốt cả. Chi có Khánh-Trịnh là tốt mà thôi .

Tấn Huệ-Công nói :
- Khánh-Trịnh có cảm tình với địch, không nên dùng.

Bèn khiến Gia Bộc-Đồ làm chức Xa-hữu.

Bá Lý-Hề trèo lên chỗ cao xem thấy quân nước Tấn đông lắm, liền nói với Tần Mục-Công :
- Tấn-hầu cố sức liều chết, Chúa-công chớ nên đánh vội.

Tần Mục-Công chỉ tay lên trời nói :
- Nước Tấn đã vong-ân, người như thế ắt trời không giúp , lẽ nào ta lại không thắng được sao ?

Nói xong, bày trận dưới chân núi, chờ quân Tấn kéo đến.
Ðược một lúc, đạo tiền quân của nước Tấn kéo đến .

Ðồ Ngạn-Di ỷ mình, vung giáo đánh với Kiển-Bính.
Ðánh được năm mươi hiệp hai người bỏ cả khí-giới, ôm nhau vật.

Ðồ Ngạn-Di nói :
- Ta quyết liều chết với ngươi, nếu ngươi kêu người khác đánh thế thì không phải là kẻ anh hùng.

Kiển-Bính nói :
- Một mình ta cũng đủ bắt sống ngươi đem về căn da xẻ thịt, cần gì phải kêu kẻ khác.

Hai người cấm quân sĩ không ai được đánh giúp , ôm nhau vật mãi mà chưa rõ hơn thua .


Tấn Huệ Công chia quân làm hai đạo đánh vào.

Tần Mục-Công cũng chia quân làm hai đạo để cự.

Tướng Tần là Khước Bộ-Dương xông vào giữa trận, hoành thương khai chiến.

Công-Tôn Trọng thấy hét một tiếng như sấm làm cho con ngựa của Tấn Huệ-Công chưa từng ra trận thất kinh nhãy lồng lên, vào trong vũng bùn lấy không làm sao lên đặng .

Công-Tôn Chi thấy thế giục ngựa đến toan bắt sống, nhưng Khước Bộ-Dương cản lại.
Hai tướng đánh vùi .

Tấn Huệ-Công bị ngựa sa lầy đưa mắt nhìn quanh tìm kế thoát thân, xảy thấy Khánh-Trịnh đi đến, bèn kêu lớn :
- Khánh-Trịnh, hãy mau đến đây cứu ta.

Khánh-Trịnh thưa :
- Sao Chúa-công không gọi Quắc-Xạ mà lại gọi tôi ?

Tấn Huệ-Công lại nói nữa :
- Ngươi hãy tìm cho ta một con ngựa khác.

Khánh-Trịnh nói :
- Chúa-công cởi con tiểu-tư đã quen rồi, đổi con ngựa khác mà làm gì .

Nói xong quày ngựa bõ chạy về phía tả.

Ðạo quân của Hàn-Giãn tiến lên đánh với đạo quân của tướng Tần là Tây Khuất-Thuật.
Ðánh hơn ba mươi hiệp, Tây Khuất-Thuật cự không lại, bị thương nơi cánh tay bõ chạy.

Hàn-Giãn toan đuổi theo, Lương Do-Mỹ gọi lại nói :
- Bắt viên bại tướng ấy làm gì, chúng ta nên đuổi theo bắt vua Tần thì hơn.

Hai tướng Tấn thúc quân rượt theo Tần Mục-Công.

Tần Mục-Công cả sợ quất ngựa chạy trở lại.
Chạy được vài dặm, bỗng có một đoàn tráng sĩ hơn ba trăm người từ phía Tây kéo đến, reo ầm lên :
- Chớ làm hại ân-chủ của ta.

Tần Mục-Công ngẫng lên, thầy những người ấy đầu bù tóc rối, chân đi giày cỏ, lưng đeo cung tên.

Hàn-Giãn và Lương Do-Mỹ bị số tráng sĩ chận lại.

Hai người đang đánh giải vây thì có Khánh-Trịnh chạy đến gọi lớn :
- Chúa-công ta bị quân Tần vây đang sa vào trong đám bùn lầy hãy mau mau đến cứu.

Hàn-Giãn vội vàng kéo quân trở lại cứu Tấn Huệ-Công.
Nhưng đến nơi thì Tấn Huệ-Công đã bị Công-Tôn Chi bắt được rồi.

Xa Bộc Ðồ Quắc-xạ và Khước Bộ-Dương cũng đều bị bắt hết.

Hàn-Giãn dậm chân xuống đất than :
- Khánh-Trịnh làm hại ta rồi. Nếu để ta bắt vua Tần mà đổi mạng Chúa-công có phải hơn không ?

Lương Do-Mỹ nói :
- Chúa-công đã bị bắt chúng ta còn trở về làm gì ?

Hai tướng liền xông vào trại quân Tần quyết liều chết. Nhưng bị quân Tần bắt được, phải đầu hàng.
Quân Tần thừa thắng chém giết quân Tấn không biết bao nhiêu mà kể.

Khánh-Trịnh nghe tin vua nước Tấn đã bị bắt liền tìm đường bõ trốn, gặp tướng nước Tần là Nga-Tích bị thương nằm giữa đường , liền giựt lên ngựa trở về kinh thành.

Tần Mục-Công thắng trận, thâu quân về đến đại dinh, nói với Bá Lý-Hề :
- Ta không nghe lời ngươi, chút nữa mang hại rồi.

Bỗng có ba trăm người tráng sĩ xin vào yết kiến.

Tần Mục-Công cho vào hỏi :
- Các ngươi ở đâu , lại liều chết cứu mạng ta ?

Một người cầm đầu trong bọn qùy tâu :
- Chúa-công không nhớ chuyện mất ngựa năm xưa sao ? Chúng tôi chính là kẻ ăn thịt ngựa đó.

Nguyên năm xưa, Tần Mục-Công có đi săn ở núi Lương-Sơn đang đêm bị mất mấy con ngựa.
Tần mục Công sai người đi tìm .
Khi tìm đến dưới chân núi Lương-Sơn có một bọn ba trăm người đang tập họp nhau ăn thịt ngựa.
Quân sĩ về báo với Tần Mục-Công và xin đem người đến vây bắt để trị tội chúng.

Tần Mục-Công nói :
- Ngựa đã chết rồi, nếu nay còn bắt người giết nữa cũng chẳng lợi gì. Làm như thế dân trong nước cho ta quí ngựa hơn mạng người.

Nói xong truyền đem mấy chục hũ rượu đến Lương-Sơn cấp cho bọn ăn thịt ngựa, và bảo :
- Chúa-công tôi thấy các người ăn thịt ngựa mà không có rượu uống sợ sanh bịnh, nên sai chúng tôi đem rượu đến các người dùng .

Bọn ăn thịt ngựa chia nhau uống và nói :
- Chúng ta là kẻ ăn trộm ngựa, Chúa-công đã không bắt tội, lại còn đem rượu thưởng, thật là một đấng vua hiền. Ơn ấy biết bao giờ mới đền đáp được .

Đến bây giờ nghe tin Tần Mục-Công sang đánh nước Tấn, bọn người ăn thịt ngựa kéo nhau đến giúp.

Đến nơi vừa gặp lúc Tần Mục-Công sắp bị nạn liền hè nhau xông vào đánh tướng Tấn cứu thoát.

Tần Mục-Công biết rõ được việc đó, thở dài nói :
- Bọn ăn trộm ngựa còn biết nhân nghĩa thay ! Thế mà vua nước Tấn lại không biết gì đến liêm sĩ !

Nói xong truyền đem vàng bạc ra ban thưởng.
Bọn tráng-sĩ quyết từ chối không nhận, bái tạ lui ra, trở về núi.

Tần Mục-Công kiểm binh, điểm tướng để mở tiệc khao quân , thấy thiếu mặt Kiển-Bính, vội vã cho người đi tìm.

Quân sĩ lục lạo khắp nơi, xảy nghe trong một hố đất có tiếng của người thở, vội vã đến xem, thì thấy Kiển-Bính và Ðồ Ngạn-Di hai người ôm nằm trong hố, hai người mệt lã, không cựa quậy nỗi nữa, nhưng tay họ vẫn còn bấu lấy nhau.

Quân-sĩ xuống gỡ hai người ra, vực lên xe, đưa về .

Tần Mục-Công hỏi lại sự tình.
Kiển-Bính mệt quá, không nói ra tiếng. Có người biết chuyện thuật lại đầu đuôi.

Tần Mục-Công khen :
- Cả hai đều nên trang dõng tướng.

Ðoạn nhìn Ðồ Ngạn-Di hỏi các quan :
- Có ai biết tướng nầy tên gì chăng ?

Công tử Trí đến gần xem kỹ, rồi nói:
- Tướng ấy tên Ðồ Ngạn-Di người đã rước Di-Ngô đưa về làm vua nước Tấn.

Tần Mục-Công hỏi :
- Tài cán Ðồ Ngạn-Di như vậy ta có nên dùng chăng ?

Công-tử Trí thưa :
- Ðồ Ngạn-Di chỉ là người có sức mạnh, nhưng không có trí. Trước kia nghe lời giết Hể-Tề, Trác-Tử, Lý-Khắc, sau lại âm mưu hại Phi Trịnh-Phủ, lòng dạ không chừng, nên chém đi là hơn.

Tần Mục-Công truyền đem Ðồ Ngạn-Di ra chém, lại cổi áo long bào đắp cho Kiển-Bính, rồi sai Bá Lý-Hề dẫn về nước Tần để chữa thuốc.

Sau đó nửa năm Kiển-Bính mới phục-sức như cũ.

Kế đó, Tần Mục-Công dạy giải Tấn Huệ-Công vào. Nhìn thấy nét mặt hơ hải của Tấn Huệ-Công, Tần Mục-Công mỉm cười nói :
- Nước tôi lúc nào cũng chiều ý quí quốc . Bởi quí quốc, muốn đánh nhau, tôi mới phải buộc lòng kéo binh đến. Nay nhà vua rủi bị bắt, vậy nhà vua có ý chi chăng ?

Tấn Huệ-Công cúi đầu không đáp.

Tần Mục-Công lại sai dẫn các bại tướng của nước Tấn đã bắt được như : Quốc-Xạ , Hàn-Giản, Lương Do-Mỹ, Gia Bộc-Đồ, Khước Bộ-Dương, Quách-Yên và Khước-Khất ra hỏi :
- Vua các ngươi khi trước có bảo ta muốn lấy thóc phải đem quân sang đánh mà lấy , nay ta bắt vua nước Tấn cũng chỉ để đòi lại số thóc của nước ta đã giúp mà thôi, không hề chi đâu các ngươi chớ lo ngại .

Tướng của nước Tấn người nào cũng đầu bù tóc rối mặt mày buồn xo, trông rất thê thảm.
Họ cùng nhau sụp lạy Tần Mục-Công và thưa :
- Nếu nhà vua thương Chúa-công tôi, không nỡ xử tệ thì ân đức ấy tưởng chúng tôi không bao giờ quên.

Tần Mục-Công cười lớn nói :
- Muốn làm vua thì giúp cho lên ngôi, dân đói thì giúp lúa , thế mà còn chưa biết ơn ! Các ngươi chớ nói đến điều ân-đức nữa .

Nói xong truyền giải tất cả vua tôi nước Tấn về Tần.

Về đến nơi Tần Mục-Công hội các quan để thương nghị .
Tần Mục-Công nói :
- Vua nước Tấn là đứa bội ân, ta muốn giết đi để tế trời phỗng có nên không ?

Công-tử Trí thưa :
- Chúa-công nghĩ như thế là phải lắm.

Hết Hồi 30  -  Ðông Châu liệt Quốc
Xem Hồi 31