Hồi 43 - Ðông Châu Liệt Quốc
Ninh-Du lập kế cứu vua Vệ
Chúc-Vũ thương thuyết lui binh Tấn
Khi các chư hầu làm lễ triều kiến xong, Châu Tương-Vương ngự giá trở về
Kinh sư.
Tấn Văn-Công cùng các chư hầu đều kéo nhau đi tiễn.
Tiên-Miệt được lệnh Tấn Văn-Công giải Vệ Thành-Công về kinh đô nhà Châu.
Lúc bấy giờ Vệ Thành-Công đang bị bệnh, Tấn Văn-Công sai quan thầy thuốc
Y-Diễn theo săn sóc. Bên ngoài giả cách chữa bệnh, nhưng kỳ thực bên trong là
để đánh thuốc độc hại Vệ Thành-Công.
Tấn Văn-Công lại dặn riêng Tiên-Miệt phải cùng với Y-Diễn lưu ý về chuyện ấy.
Lễ tiễn biệt cử hành xong, Tấn Văn-Công nói với các chư hầu :
- Ta phụng mệnh Thiên-tử lo việc chinh phạt các nước. Nay người nước Hứa một
lòng theo Sở, không thần phục Thiên-tử.
Thiên-tử đã ngự đến đây, nước Hứa là nước gần nhất mà chẳng đến, ý ta muốn kéo
binh đến vấn tội, các chư hầu nghĩ sao ?
Vua các chư hầu đều vâng mệnh, Tấn Văn-Công cùng với tám nước chư hầu Tề,
Tống, Lỗ, Tần, Sái, Trần, Cử và Châu kéo binh đến phạt Hứa.
Riêng có nước Trịnh thấy Tấn Văn-Công đối đãi với hai nước Tào và Vệ quá khe
khắt, nên lòng bất mãn, nghĩ thầm :
- Khi vua Tấn còn đi trốn, nước ta đã thất lễ với hắn, chắc hắn cũng không
quên được thù ấy, xem như hắn đối đãi với Tào Vệ thì biết. Chi bằng ta cứ tư
thông với Sở phòng khi hoạn nạn có chỗ nương nhờ.
Nghĩ như vậy, bèn dối là trong nước có bệnh dịch phải về làm lễ cầu, cũng xin
từ giã Tấn Văn-Công.
Lại sai người sang giao hiếu với Sở, và nói với Sở Thành-Vương rằng :
- Vua Tấn ghét Hứa thần phục quí quốc, đem quân các chư hầu đến đánh. Nước tôi
vì sợ uy quí quốc nên không tham dự.
Quan Đại phu Thúc-Thiêm thấy Trịnh Văn-Công có ý phản Tấn đầu Sở liền can :
- Nước ta may được vua Tấn bỏ cựu hiềm thật là may mắn, xin Chúa công chớ nên
phản phúc mà mang họa !
Trịnh Văn-Công nhứt quyết không nghe.
Còn Tấn Văn-Công về nhà sắp đặt việc đánh Hứa cũng không để ý đến lòng phản
trắc của Trịnh.
Người nước Hứa nghe tin các chư hầu kéo binh đến đánh, vội cáo cấp với Sở.
Sở Thành Vương nói :
- Quân ta mới thua, không nên sinh sự với Tấn vội, hãy đợi khi nào nước Tấn
chán việc chiến chinh sẽ hay.
Sứ nước Hứa buồn bã trở về báo lại với Hứa Hi-Công.
Vua tôi đều thất vọng.
Trong lúc ấy, quân các nước chư hầu đã ồ ạt kéo đến vây thành Dĩnh-Dương, kinh
đô nước Hứa.
Nước Tào giáp với Hứa, hay được tin, về báo lại.
Tào Cung-Công bấy giờ vẫn còn bị giam nơi thành Ngũ-Lộc, chờ mãi không thấy
Tấn Văn-Công có lệnh tha, nhơn cơ hội Tấn Văn-Công đến gần biên giới nước
mình, muốn chọn một ngươi có tài ăn nói, sang kêu nài với Tấn Văn-Công.
Hầu-Nhu, một viên quan nhỏ nước Tào ra xin nhận nhiệm vụ ấy.
Tào Cung-Công nhậm lời và ban cho rất nhiều lễ vật.
Hầu-Nhu sang đất Dĩnh-Dương xin vào yết kiến Tấn Văn-Công.
Gặp lúc Tấn Văn-Công nhân khi hành quân mệt nhọc bị bệnh cảm hàn.
Đêm hôm ấy nằm mộng thấy một con ma đói đến kêu xin ăn.
Tấn Văn-Công quát to một tiếng con ma ấy lui ra.
Rồi từ đêm ấy, bệnh Tấn Văn-Công mỗi ngày một nặng, nằm liệt trên giường không
dậy nổi. Tấn Văn-Công muốn đòi quan Thái-bốc là Quách-Yến vào bói một quẻ.
Hầu-Nhu biết được việc ấy tìm đến yết kiến Quách-Yến, đem vàng lụa lo lớt để
nhờ Quách-Yến tìm cách cứu nạn vua Tào.
Quách-Yến nhận lễ, rồi nhơn đó vào yết kiến Tấn Văn-Công bói quẻ.
Quách-Yến bói được quẻ Thiên Trạch .
Tấn Văn-Công hỏi :
- Quẻ nầy tốt hay xấu thể nào ?
Quách-Yến nói :
- Cứ quẻ nầy tất có những vị quỉ thần không ai cúng tế nên đến xin Chúa công
tha tội đó.
Tấn Văn-Công hỏi :
- Việc cúng tế quỉ thần ta đâu có ngăn cấm bao giờ ? Vả lại quỉ thần có tội gì
mà xin tha ?
Quách-Yến thưa :
- Cứ như ngu ý thì chẳng hạn như vua nước Tào, Chúa công ngỏ ý trả lại nước
Tào và nước Vệ, hay Vệ đã phục quốc mà Tào chưa được nên kêu nài chăng ?
Tấn Văn-Công nghe nói bỗng thấy trong người khoan khoái, bệnh nhẹ đi quá nửa,
liền sai người đến đất Ngũ-Lộc tha Tào Cung-Công về nước, và bao nhiêu ruộng
đất nước Tào đều trả lại hết.
Tào Cung-Công mừng rỡ lập tức đến tại Dĩnh-Dương tạ ơn Tấn Văn-Công rồi cùng
với các nước chư hầu họp binh vây thành nước Hứa .
Hứa Hi-Công thấy nước Sở không đem binh đến cứu, vội mở cửa thành xin hàng .
Tấn Văn-Công lúc đó đã khỏi bịnh, cùng với chư hầu rút quân về nước.
Trong lúc từ biệt, Tần Mục-Công nói với Tấn Văn-Công :
- Ngày sau có việc chiến tranh, hai nước Tấn-Tần tất phải giúp đở lẫn nhau.
Tấn Văn-Công về đến nửa đường hay tin Trịnh Văn-Công tư giao với Sở, nổi giận
muốn đem quân đi đánh.
Triệu-Thôi can :
- Chúa công bị bệnh mới khỏi. Nay quân các chư hầu đều giải tán về nước rồi.
Vậy ta cứ dưỡng binh một năm rồi sẽ tính chuyện đánh Trịnh .
Tấn Văn-Công y lời, truyền rút binh về.
Lúc nầy tại Kinh đô nhà Châu, Châu Tương-Vương đang lo xét xử việc Vệ
Thành-Công.
Châu Tương-Vương không muốn bạc đãi Vệ Thành-Công, nhưng vì sợ uy thế của Tấn
Văn-Công nên phải truyền giam Vệ Thành-Công vào một chỗ.
Ninh-Du lúc nào cũng theo hầu hạ một bên không rời, phàm các đồ ăn uống đưa
đến cho Vệ Thành-Công, Ninh Du đều nếm trước. Vì vậy, Tiên-Miệt đã nhiều lần
giục Y-Diễn phục độc dược để hạ sát Vệ Thành-Công mà Y-Diễn chưa làm đặng !
Một hôm Y-Diễn bất đắc dĩ phải tỏ thật với Ninh-Du sứ mệnh của mình :
- Vua Tấn là người nghiêm khắc, nếu ai trái ý tất bị giết, nay tôi phụng mệnh
vua Tấn đến đầu độc vua Vệ, vậy xin ngài làm ngơ đi để tôi làm tròn phận sự.
Nếu không tánh mạng tôi ắt không còn .
Ninh-Du ghé tai nói nhỏ :
- Nhà ngươi đã nói thực với ta thì ta bàn mưu nầy có thể cứu tánh mạng nhà
ngươi được. Vua Tấn nay đã già rồi mà hay tin việc ma quỉ. Vừa rồi vua Tào
được tha cũng vì một câu nói của thầy bói . Nay nhà ngươi làm thuốc độc giả
đem dâng cho Chúa ta uống, trong lúc uống ngươi giả quỉ thần trừng phạt thì
vua Tấn chắc không trị tội mà Chúa công lại hậu tạ.
Y-Diễn lãnh ý lui ra.
Ninh-Du giả cách phụng mệnh Vệ Thành-Công đến Y-Diễn xin thuốc rượu về uống để
trị bệnh.
Y-Diễn nói với Tiên-Miệt :
- Phen nầy thì vua Vệ tận số rồi !
Nói xong làm một chun thuốc rượu giả pha độc dược , nhưng pha bằng chất khác
không nguy hại, rồi mang dâng cho Vệ Thành-Công.
Ninh-Du làm bộ xin uống trước.
Y-Diễn không cho , cố ép Vệ Thành-Công phải uống ngay.
Vệ Thành-Công uống được mấy hớp, Y-Diễn giả vờ ngã lăn xuống đất cắn răng phun
máu ra bất tỉnh nhân sự. Bình rượu vỡ lênh láng dưới đất.
Ninh-Du làm ra vẽ kinh ngạc, sai người đở Y-Diễn dậy.
Giây lâu Y-Diễn mới tỉnh.
Ninh-Du hỏi :
- Vì cớ gì nhà ngươi lại ngã ra bất tỉnh ?
Y-Diễn nói :
- Lúc tôi đang đổ rượu thì bỗng thấy một vị thần mình cao một trượng, mặt mũi
khôi ngô từ trên trời sa xuống xưng là Đường-Thúc (Tiên tổ nước Tấn) đến cứu
vua Vệ , rồi cầm cái dùi đồng đập vỡ bình thuốc, tôi không còn hồn vía nào cả.
Ninh-Du giả cách giận dử, nói :
- Thế ra nhà ngươi dùng độc dược để hại chúa ta, nếu không có thần nhân đến
cứu thì Chúa ta còn gì ? Ta với với nhà ngươi nhất quyết không chung sống.
Nói xong liền xông lại đánh Y-Diễn.
Các người xung quanh đều khuyên can.
Tiên-Miệt hay tin vội vàng chạy đến bảo Ninh-Du :
- Vua Vệ được thần nhân che chở, thế nào cũng sống được lâu dài. Để tôi nói
lại với Chúa-công tôi.
Nói xong Tiên-Miệt cùng Y-Diễn trở về nước Tấn đem việc ấy thuật lại với Tấn
Văn-Công.
Tấn Văn-Công tin là chuyện thực nên không làm tội Y-Diễn.
Chuyện nầy đến tai người nước Lỗ.
Lỗ Hi-Công vốn thân thuộc với Vệ , nghe tin Y-Diễn đầu độc vua Vệ mà không
chết mới hỏi Tang Tôn-Thần :
- Vua Vệ có thể, trở về nước được chăng ?
Tang Tôn-Thần thưa :
- Thế nào rồi cũng trở về được.
Lỗ Hi-Công hỏi :
- Ngươi luận thế nào mà chắc rằng Vệ Thành Công Thoát chết được ?
Tang Tôn-Thần nói :
- Vua Tấn muốn giết vua Vệ mà không dám dùng hình pháp, dùng Y-Diễn đầu độc.
Hành động ám muội ấy tỏ rằng Vua Tấn không dám giết vua Vệ. Vua Vệ đã không
chết ắt có ngày về nước.
Nay Chúa công làm ơn xin vua Tấn tha cho vua Vệ để sau nầy lấy đó thắt chặt
mối dây giao hữu giữa hai nước.
Lỗ Hi-Công khen phải, liền sai Tang Tôn-Thần đem mười đôi bạch bích, trước
tiên vào yết kiến Châu Tương-Vương nói ý định của mình.
Châu Tương-Vương nói :
- Việc xử phạt Vệ-hầu là tại ý vua Tấn nếu Tấn-hầu bằng lòng thì trẫm đâu có
ghét gì vua Vệ.
Tang Tôn-Thần tâu :
- Chúa công tôi cũng sắp sai tôi sang Tấn, nhưng nếu Bệ hạ không cho phép thì
Chúa công tôi đâu dám.
Châu Tương-Vương nhận ngọc bích, tỏ ý thuận cho.
Tang Tôn-Thần lại qua nước Tấn, ra mắt Tấn Văn-Công nói :
- Chúa công tôi với vua Vệ vốn tình thân thuộc, nên từ khí vua Vệ bị tội, Chúa
công tôi không được an lòng. Nay Minh công đã tha tội cho vua Tào, Chúa công
tôi sai tôi đem lễ vật đến để xin chuộc tội cho vua Vệ.
Tấn Văn-Công nói :
- Vua Vệ hiện hay ở Kinh đô nhà Châu, việc nầy phải tâu trình thiên-tử chớ ta
không dám tự chuyên.
Tang Tôn-Thần nói :
- Minh công thay quyền Thiên tử trách phạt chư hầu. Nếu Minh công bằng lòng
tha tội cho vua Vệ hì túc là mệnh lệnh của Thiên tử đó.
Tiên-Miệt nói :
- Chúa công vì nước Lỗ mà tha cho vua Vệ. Sau nầy hai nước Vệ và Lỗ đều tùng
phục Chúa công, còn gì lợi hơn .
Tấn Văn-Công thuận cho, sai Tiên-Miệt cùng theo Tang Tôn-Thần
sang tâu với Châu Tương-Vương xin tha tội cho Vệ Thành-Công về nước.
Lúc bấy giờ ở nước Vệ, Nguyên-Huyến đã lập Công-tử Thích lên ngôi sửa sang
triều chính, xây thành đấp lũy, canh gát rất nghiêm.
Vệ Thành-Công sợ mình về nước tất Nguyên Huyến không cho vào mới bàn mưu với
Ninh-Du.
Ninh-Du nói :
- Tôi có nghe Chu-Chuyên và Dã-Cận, hai người nầy có công phò Công tử Thích
nhưng xin làm quan Khanh-sĩ không được bởi vậy trong lòng oán giận. Nay ta nên
liên kết với hai người đó dùng làm nội ứng.
Vệ Thành-Công nói :
- Vậy thì ngươi tìm hai người đó ướm thử xem sao ?
Ninh-Du nói :
- Tôi có quen với một người tên Khỗng-Đạt, kiến thức khá cao. Khỗng-Đạt vốn có
quen thân với Chu-Chuyên và Dã-Cận, vậy Chúa công bảo Khỗng-Đạt hẹn với
Chu-Chuyên và Dã-Cận, nếu giết được Nguyên-Huyến sau nầy sẽ cho làm chức
Khanh-sĩ.
Vệ Thành-Công nói :
- Kẻ nào đã vì ta lo việc phục ngôi thì ta có tiếc gì chức ấy.
Ninh-Du liền cho người tâm phúc giả cách nói phao là Vệ Thành-Công dẫu được
tha tội nhưng không còn mặt mũi nào về nước .
Đồng thời sai người mật ước với Khỗng-Đạt.
Khỗng-Đạt đến bàn với Chu-Chuyên và Dã-Cận.
Dã-Cận và Chu-Chuyên nói :
- Nguyên-Huyến đêm nào cũng đi tuần trên mặt thành, nếu ta phục binh giết đi,
rồi kéo vào hạ sát Công-tử Thích, rước Chúa công về có gì là khó.
Nói xong, hai người bố trí cho quân phục sẵn, chờ đêm đến khởi sự.
Đêm hôm ấy Nguyên-Huyến dẫn quân đi tuần nơi cửa Đông, trông thấy Chu-Chuyên
và Dã-Cận đi đến, thất kinh hỏi :
- Hai ngươi đi đến đây có việc gì ?
Chu-Chuyên nói :
- Tôi nghe người ta đồn vua cũ đã trở về nước Vệ, quanTể-tướng lại không biết
sao ?
Nguyên-Huyến ngạc nhiên nói :
- Tin đồn ấy do đâu ?
Dã-Cận nói :
- Tôi nghe Ninh-Du có cho người vào thành hẹn với các quan triều thần đi đón,
quan Tể-tướng tính sao ?
Nguyên-Huyến nói :
- Theo tôi tưởng đó là lời nói càn không nên tin. Vả lại ngôi vua đã định rồi,
lẽ nào còn đón vua cũ ?
Chu-Chuyên nói :
- Quan Tể tướng nắm quyền binh trong nước mà việc trọng đại như thế lại không
biết thì ai còn tín nhiệm ?
Dã-Cận nắm tay Nguyên-Huyến, còn Chu-Chuyên thừa lúc bất ngờ rút gươm chém một
nhát.
Nguyên-Huyến vỡ sọ chết ngay.
Quân phục nổi dậy. Nhóm quân tuần đi theo Nguyên-Huyến đều bỏ chạy hết .
Dã-Cận và Chu-Chuyên cho quân thinh ngôn rằng :
- Vua Vệ đã đem quân Tề và Sở về phục ngôi, hiện đang đóng ngoài thành.
Dân trong thành nhà nào cũng đều đóng cửa, không dám ra.
Các quan triều thần bán tín bán nghi, khoanh tay ngồi chờ tin tức.
Chu-Chuyên và Dã-Cận kéo quân vào cung.
Lúc có Công tử Thích cùng em là Công tử Nghi đang ngồi uống rượu, nghe bên
ngoài có biến liền rút gươm cầm tay, ra khỏi cửa cung gặp Chu-Chuyên và
Dã-Cận.
Hai người chống cự nhưng không lại, Công-tử Nghi bị chết còn Công tử Thích bỏ
trốn.
Đến sáng hôm sau mới hay là Công Thích đã nhãy xuống giếng tự vận.
Chu-Chuyên và Dã-Cận lập tức nhóm họp các quan, sai người đi đón Vệ Thành-Công
về nước.
Vệ Thành-Công được phục ngôi, phong cho Chu-Chuyên và Dã-Cận làm Khanh-sĩ, lại
khiến lập đàn tế nơi nhà Thái-miếu.
Chu-Chuyên và Dã-Cận được Vệ Thành-Công ủy quyền coi việc tế lễ nên mờ sáng
hôm sau, Chu-Chuyên mũ áo chỉnh tề, lên xe đến nhà Thái-miếu, nhưng vừa đến
nơi bỗng hai mắt trợn ngược, hết to : Chu-Chuyên ! Mày ham chức Khanh sĩ hại
cha con ta ! Cha con ta dù thác nhưng quyết bắt mày đem về nạp cho Thúc-Vũ và
Công-tử Thích. Ta là quan Đại phu Nguyên-Huyến đây !)
Nói xong Chu-Chuyên hộc máu chết trên xe.
Dã-Cận vừa đi tới thấy vậy vội quay xe trở về, đem áo mão trả cho Vệ
Thành-Công xin từ chức.
Vệ thành Công thấy Chu-Chuyên chết lạ lùng như vậy cũng không nỡ ép.
Dã-Cận vì quá sợ sệt nên lâm bịnh nặng, được vài tuần thì chết.
Vệ Thành-Công thấy Ninh-Du có công bảo giá nên phong làm chức Á-khanh còn
Khỗng-Đạt làm chức Thượng khanh, lại khiến Ninh-Du qua tạ ơn Tấn Văn-Công.
Lúc bấy giờ Tấn Văn-Công đã nghỉ binh hơn một năm, có ý định muốn đem binh
phạt Trịnh, nên hỏi triều thần :
- Nước Trịnh ngày trước vô lễ, bỏ chư hầu tư giao với Sở , nay ta muốn họp chư
hầu vấn tội, các ngươi có ý chi chăng ?
Tiên-Trẩn thưa :
- Các nước chư hầu lâu nay động binh mãi, nay vì nước Trịnh mà phải động binh
nữa e không phục. Nếu muốn đánh Trịnh chỉ dùng binh một nước cũng đủ .
Tấn Văn-Công nói :
- Khi trước nước Tần từ biệt có ước với ta : Sau nầy có việc chiến tranh, hai
nước sẽ giúp nhau . Vậy có nên cậy Tần đánh Trịnh ?
Tiên-Trẩn thưa :
- Nước Trịnh là nơi hiểm địa nhất của Trung Nguyên. Bởi vậy ngày xưa Tề
Hoàn-Công muốn làm bá chủ phải tranh lấy nước Trịnh . Nay hiệp binh với Tần
thì Tần tranh mất, chi bằng chỉ dùng quân nước nhà mà thôi.
Tấn Văn-Công nói :
- Nước Trịnh giáp với nước Tấn ta, mà xa nước Tần thì đánh Trịnh, Tần có lợi
gì.
Nói xong, liền sai Công tử Lan sang nước Tần hẹn đến tháng chín cử binh đánh
Trịnh.
Công-tử Lan nguyên là thứ đệ của Trịnh Văn-Công, năm trước trốn sang nước Tần
làm quan Đại-phu. Đến khi Tấn Văn-Công lên ngôi, Công-tử Lan hết lòng hầu hạ,
vì vậy Tấn Văn-Công yêu dùng . Nay sai Công-tử Lan đi sứ, bàn việc đánh Trịnh,
Công tử Lan từ chối nói :
- Người quân tử dẫu ở nước ngoài cũng không quên bản quốc . Nay Chúa công đánh
Trịnh mà sai tôi đi lo việc ấy, tôi quyết không dám tuân.
Tấn Văn-Công khen :
- Nhà ngươi quả là người trung nghĩa.
Nói xong liền sai người khác làm sứ sang Tần, và có ý muốn lập Công tử Lan làm
vua nước Trịnh thay cho Trịnh Văn-Công.
Đến ngày ước hẹn, quân Tấn kéo vào địa giới nước Trịnh, còn binh Tần cũng kéo
đến đóng nới sông Khúc-Vị.
Quân hai nước họp nhau, đến vây thành nước Trịnh bốn mặt kín mít.
Trịnh Văn-Công sợ hãi, không biết làm thế nào.
Quan Đại phu Thúc-Thiêm thưa :
- Tần, Tấn họp sức thế mạnh lắm ta không thể chống nổi, nếu được một người
biện sĩ đến nói cho vua Tần chịu lui quân, thì quân Tấn bị cô lập, ta không
còn sợ gì nữa .
Trịnh Văn-Công hỏi :
- Trong triều ai có thể làm nổi nhiệm vụ khó khăn đó ?
Thúc-Thiêm nói :
- Chỉ có Dật Chi-Hồ may ra có thể gánh vác được.
Trịnh Văn-Công liền nói với Dạt Chi-Hồ :
- Ngươi hãy vì nước Trịnh mà trỗ tài một phen !
Dật Chi-Hồ nói :
- Công việc đó rất khó, sức tôi không làm nổi, tuy nhiên tôi có thể giới thiệu
một người, tuy đã gìa rồi, song kiến thức chưa nhụt, nếu người ấy chịu đi, vua
Tần ắt phải lui binh.
Trịnh Văn-Công hỏi :
- Người ấy là ai ?
Dật Chi-Hồ thưa :
- Người ấy ở đất Khảo-thành tên gọi là Chúc-Vũ, năm nay bảy mươi tuổi. Xin
Chúa công nên trọng đãi mà sai đi tất được việc.
Trịnh Văn-Công liền triệu Chúc-Vũ vào triều.
Khi Chúc Vũ bước vào, đầu râu tóc bạc, lưng còm, chân bước lập cập.
Các quan trông thấy ai cũng cười thầm.
Chúc-Vũ sụp lạy Trịnh Văn-Công, thưa :
- Chẳng hay Chúa công triệu lão phu đến có việc chi ?
Trịnh Văn-Công nói :
- Dật Chi-Hồ nói nhà ngươi có tài ngôn ngữ, lại thông hiểu mọi việc, ta muốn
phiền nhà ngươi ra nói với vua Tần lui quân về nước . Được như vậy mới cứu vãn
nước Trịnh phen nầy.
Chúc-Vũ sụp lạy nói :
- Tôi sức hèn tài mọn, lúc trai trẻ còn chẳng làm nên việc chi, nay đã gìa
chân yếu gối dùn có dâu đả sức nói một lời để lui binh Tần được
Trinh Văn-Công nói :
- Tài của nhà ngươi mà không đắc dụng thì thật là lỗi lớn của ta. Vậy ta phong
cho nhà ngươi làm chức Á-khanh, hãy vì nước Trịnh mà đền đáp.
Dật Chi-Hồ nói :
- Đại trượng phu biết bổn phận mình trong lúc nước nhà nguy biến, xin ngài chớ
từ chối mà phụ lòng Chúa công.
Chúc-Vũ nhận lời.
Lúc bấy giờ quân hai nước Tần, Tấn đang vây thành rất ngặt.
Chúc-Vũ chờ lúc đêm tối sai một tráng sĩ dòng dây qua thành xuống cửa Đông
môn, rồi đi thẳng đến dinh quân Tần.
Quân Tần không cho vào, Chúc-Vũ đứng ngoài cửa dinh khóc ầm ĩ. Quân Tần bắt
vào nộp cho Tần Mục-Công.
Tần Mục-Công hỏi :
- Nhà ngươi ở đâu lại đến đây khóc ?
Chúc-Vũ nói :
- Lão thần là quan Đại phu nước Trịnh, tên Chúc-Vũ.
Tần Mục-Công nói :
- A ! Có phải vì nước Trịnh sắp mất mà nhà ngươi khóc chăng ?
Chúc-Vũ nói :
- Đúng vậy ! Hiền hầu quả là người hiểu rộng.
Tần Mục-Công nói :
- Nước Trịnh sắp mất thì việc gì lại đến dinh ta mà khóc ?
Chúc-Vũ nói :
- Lão thần khóc cho nước Trịnh, nhưng cũng lại khóc cho nước Tần luôn. Nước
Trịnh mất không đáng tiếc, chi tiếc cho nước Tần.
Tần Mục-Công nỗi giận mắng :
- Vọng ngữ ! Nước ta có điều gì đáng tiếc mà phải khóc !
Chúc-Vũ nói :
- Nếu hiền hầu thấy không có đều gì đáng tiếc thì thực là nguy cho nước Tần
rồi. Thế thì lão phu khóc đây không phải uỗng nước mắt.
Tần Mục-Công nói :
- Tại sao lại nguy cho nước Tần ?
Chúc-Vũ nói :
- Tấn và Tần họp lại đánh Trịnh, tất Trịnh phải mất. Trịnh mất đã không ích gì
cho Tần mà còn là một hại lớn.
Tần Mục-Công hỏi :
- Ngươi kể cho ta nghe những điều hại đó ?
Chúc-Vũ nói :
- Trịnh và Tần cách nhau một nước Tấn, hai nước cách trở như vậy Tần có thể
qua nước Tấn mà chiếm nước Trịnh hay không ? Nước Trịnh mất thì địa giới nước
Trịnh thuộc về nước Tấn , như vậy Tần giúp Tấn đánh Trịnh mà lợi gì sao ?
Tấn và Tần hai nước lại chung một biên giới. Nếu Tấn mạnh thì Tần suy, như vậy
đánh Trịnh ích gì cho nước Tần ? Vả lại, Tấn Huệ-Công ngày xưa hẹn biếu hiền
hầu năm thành, lúc về nước lại phản bội, điều đó hiền hầu chắc không quên !
Nước Tần có muốn làm ơn mãi với những kẻ phản phúc không ? Hơn nữa, vua Tấn từ
khi về nước cứ lo việc mở rộng bờ cõi, cố đi tiếm đất nước ngoài.
Ngày nay mở rộng về phía Đông lấn được Trịnh, thì ngày mai tất mở rộng về phía
Tây đem tai vạ lại cho Tần. Hiền hầu há quên việc nước Ngu, nước Quắc trước
đây sao ? Nước Tấn mượn đường nước Ngu. Vua Ngu sang đánh Quắc, sau lại lợi
dụng cơ hội ấy chiếm cả nước Ngu, chỉ vì giúp Tấn mà mất nước. Hiền hầu là một
người thức giả, tôi tưởng không có lý gì mà không thấy rõ các tai hại ấy .
Tần Mục-Công ngẫm nghĩ một lúc rồi nói :
- Quan Đại-phu nói cũng có lý lắm.
Bá Lý-Hề nói với Tần Mục-Công :
- Chúc-Vũ là một tay biện sĩ muốn cho ta bất hòa với Tấn, Chúa-công chớ nên
nghe.
Chúc-Vũ nói :
- Nếu Chúa công giải vây cho nước toi thì nước tôi xin lập điều ước, bỏ Sở
hàng Tần. Khi nào hai nước có việc gì quyết giúp đở nhau.
Tần Mục-Công bằng lòng, cùng với Chúc-Vũ kết lập điều ước, sai Kỷ-Tử,
Phùng-Tôn và Dương-Tôn ba tướng đóng quân lại giữ hộ cho Trịnh, còn bao nhiêu
rút về nước.
Tấn Văn-Công hay tin nổi giận đem quân đuổi theo.
Hết Hồi 43 - Ðông Châu Liệt Quốc
Xem Hồi 44