Trong khi luyện tập TCQ , sự hoạt động của hạ chi lúc nào cũng phải ở vào tình trạng hư thực phân minh (ngoài hạ chi ra , thượng chi và các bộ phận khác của cơ thể cũng có chia hư thực) . Sự phân minh hư thực là một đặc điểm chính của TCQ . Ở đây chỉ bàn riêng về sự phân minh hư thực của hạ chi mà thôi .
Hư thực là cái gì ? Ở hạ chi , hư thực là như thế này : Nếu chân trái gánh chịu trọng lượng của toàn thân thì chân trái được gọi là thực , còn chân phải là hư , và ngược lại . Hễ chân nào thực , dù phải gánh chịu thể trọng , không được mảy may dao động , còn chân kia thì di động một cách nhiệm ý .
Thế nào là "thực" ? Thực ở dây có ngụ ý kiên thực (vững thật) , sự dụng kình của chân thực có quy luật hẳn hoi , không trệ sáp (không rối rít) , mà cũng không cương ngạnh không linh hoạt . Thế nào là "hư" ? Hư hàm ý linh hoạt , tung nhuyễn , chớ đừng nghĩ theo theo ý hư không hoặc hư vô . Hư thực trong sự vận động của TCQ đều là sự biến hóa nhân vi cả . Hư là sự chuẩn bị cho thực và ngược lại .
Sự phân Thanh hư thực có ba ý nghĩa như sau :
1. Thuận tiện cho sự vận động , tức là thuận với sự biến hóa của tư thức và sự di động của bộ pháp .
2. Làm cho chi đứng được vững vàng . Hai chân được rèn luyện khi hư khi thực làm cho chân thực ổn cố bất động , chân hư khinh linh tiện cho sử dụng . Lúc thôi thủ song phương , sự công thủ đều thuận lợi .
3. Do sự phân chia hư thực mà lượng vận động tăng gia theo . Bình thường , hai chân cùng gánh chịu thể trọng ; khi tập TCQ thì chỉ còn có một chân gánh chịu , tức là làm tăng thêm động tác co duỗi , và lượng vận động như vậy tăng lên ít nhất là gấp đôi . Hiệu quả của sự vận động theo đó mà được nâng rất cao .
Lúc vận dụng bộ pháp hư thực , cần phải để ý các điểm sau :
1. Mại bộ (chân bước đi) không được quá xa , quá lớn ; nếu khoảng cách hai chân quá xa thì sự đổi bộ không được linh hoạt mà dễ trệ sáp , và sẽ phạm lỗi song trọng một cách dễ dàng .
2. Trong mỗi động tác , hạ chi thường biến đổi hư thực , thức là đem thể trọng dồn về một chân ; nhưng đối với các động tác khó phân hư thực như Thập tự thủ , Ðơn tiên , thì càng nên chú ý .
3. Mại bộ cần phải khinh linh , ổn cố mà lại hữu lực , tức là lúc mại bộ , một chân đạp thực vững vàng rồi mới đi tiếp một bước khác , sao cho "mại bộ như miêu hành" .
Song trọng là gì ? Là để thể trọng lên cả hai chân , không chia làm hư với thực . TCQ rất kỵ lổi này , vì nếu cả hai chân song trọng thì cất bước sẽ nặng nề , sự di chuyễn sẽ không được nhẹ nhàng linh động , dễ bị khống chế , làm giảm đi hiệu quả của sự vận động .